اکوکاردیوگرافی قلب؛ کاربردها، انواع اکو و معنی نتیجه

آخرین به‌روزرسانی علمی: ۱۸ مهر ۱۴۰۵ — بازنویسی کامل و به‌روزرسانی منابع

اکوکاردیوگرافی قلب یا اکو قلب روشی برای تصویربرداری از قلب با امواج فراصوت است. این آزمایش تصاویر متحرکی از حفره‌ها، عضله و دریچه‌های قلب فراهم می‌کند و به پزشک در ارزیابی ساختار و عملکرد قلب کمک می‌کند. در اکو از اشعه ایکس استفاده نمی‌شود.

اکو قلب چه اطلاعاتی می‌دهد؟

  • اندازه حفره‌ها و ضخامت دیواره‌های قلب.
  • قدرت انقباض بطن چپ و راست و حرکت بخش‌های مختلف عضله قلب.
  • نحوه باز و بسته‌شدن دریچه‌ها و وجود تنگی یا نشت دریچه‌ای.
  • نحوه شل‌شدن و پرشدن قلب بین ضربان‌ها.
  • وجود مایع در اطراف قلب.
  • برخی ناهنجاری‌های مادرزادی و مشکلات عروق بزرگ مجاور قلب.

در شرایط مشخص، اکو برای بررسی احتمال عفونت دریچه‌ها یا لخته داخل قلب نیز استفاده می‌شود؛ ممکن است برای پاسخ دقیق‌تر، اکو از راه مری یا تصویربرداری تکمیلی لازم باشد.

چه زمانی اکوکاردیوگرافی درخواست می‌شود؟

پزشک ممکن است برای بررسی تنگی نفس، ورم اندام‌ها، صدای غیرطبیعی قلب یا احتمال بیماری عضله و دریچه‌های قلب اکو درخواست کند. این روش در تشخیص و پیگیری نارسایی قلبی و ارزیابی تغییرات قلب پس از درمان نیز نقش مهمی دارد.

اکوی معمولی چگونه انجام می‌شود؟

در اکوی از روی قفسه سینه یا TTE، روی تخت و معمولاً به پهلوی چپ دراز می‌کشید. پس از استفاده از ژل، پزشک یا کارشناس پروب را در نقاط مختلف قفسه سینه قرار می‌دهد. ممکن است از شما خواسته شود وضعیت بدن یا تنفس خود را برای چند لحظه تغییر دهید.

این بررسی معمولاً حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد، اما مدت آن به نوع بررسی و کیفیت تصاویر بستگی دارد. فشار پروب ممکن است کمی ناراحت‌کننده باشد؛ اگر درد دارید اطلاع دهید.

آمادگی قبل از اکوی معمولی

  • معمولاً نیازی به ناشتا بودن نیست.
  • داروها را طبق دستور معمول مصرف کنید، مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد.
  • لباسی بپوشید که دسترسی به قفسه سینه را آسان کند.
  • گزارش‌ها و تصاویر اکوهای قبلی را همراه بیاورید.

دستور آمادگی اکو از راه مری و استرس اکو متفاوت است؛ راهنمای مرکز انجام‌دهنده را رعایت کنید.

انواع اکو قلب چه تفاوتی دارند؟

اکوی داپلر و رنگی

داپلر جهت و سرعت جریان خون را بررسی می‌کند و در ارزیابی تنگی یا نارسایی دریچه‌ها و برآورد برخی فشارهای قلبی کاربرد دارد. رنگ‌های قرمز و آبی روی تصویر، به‌خودی‌خود نشانه خون سالم یا ناسالم نیستند؛ آن‌ها اطلاعات جریان خون را نمایش می‌دهند.

اکوی سه‌بعدی و بررسی استرین

اکوی سه‌بعدی در بررسی دقیق‌تر ساختمان دریچه‌ها و حجم حفره‌های قلب کمک‌کننده است. استرین، از جمله GLS، تغییر شکل عضله قلب هنگام انقباض را ارزیابی می‌کند و در موارد منتخب اطلاعات تکمیلی درباره عملکرد عضله قلب می‌دهد.

اکو از راه مری یا TEE

در این روش، پروب مخصوص از راه دهان وارد مری می‌شود تا تصاویر دقیق‌تری از بعضی ساختارهای قلب تهیه شود. این بررسی در ارزیابی برخی بیماری‌های دریچه‌ای، عفونت دریچه‌ها و جست‌وجوی لخته در شرایط مشخص کاربرد دارد.

معمولاً از بی‌حسی حلق و گاهی آرام‌بخش استفاده می‌شود. مدت ناشتا بودن و نحوه مصرف داروها را از مرکز بپرسید. سابقه مشکل بلع، بیماری یا جراحی مری و حساسیت دارویی را اطلاع دهید. اگر آرام‌بخش دریافت می‌کنید، برای بازگشت همراه داشته باشید و طبق دستور مرکز از رانندگی خودداری کنید.

گلودرد موقت ممکن است رخ دهد؛ خونریزی یا آسیب مری و عوارض آرام‌بخش نادرند. تا بازگشت مناسب حس حلق و اجازه کادر درمان، چیزی نخورید و ننوشید.

استرس اکو

در استرس اکو، عملکرد قلب هنگام افزایش فعالیت با ورزش یا دارو بررسی می‌شود. پزشک تصاویر را با حالت استراحت مقایسه می‌کند تا تغییرات حرکت دیواره‌ها یا سایر پاسخ‌های قلب به استرس را ارزیابی کند. این آزمایش با اکوی معمولی تفاوت دارد.

عدد EF در اکو چه معنایی دارد؟

گزارش اکوی خود را دریافت کرده‌اید؟ برای آشنایی با معنی EF، اصطلاحات دریچه‌ها و فشار ریه، راهنمای تفسیر گزارش اکو قلب را بخوانید.

کسر جهشی یا EF نشان می‌دهد چه نسبتی از خون موجود در بطن، با هر انقباض خارج می‌شود. در گزارش اکو معمولاً منظور، کسر جهشی بطن چپ یا LVEF است.

برای مثال، EF برابر ۶۰ درصد به معنی خروج حدود ۶۰ درصد خون موجود در بطن چپ در پایان پرشدن آن، طی یک انقباض است؛ به معنی «۶۰ درصد سالم بودن قلب» نیست.

EF طبیعی، نارسایی قلبی را به‌تنهایی رد نمی‌کند. بعضی بیماران با وجود EF حفظ‌شده، در شل‌شدن و پرشدن قلب اختلال دارند. تشخیص به علائم، معاینه و مجموعه یافته‌های اکو و آزمایش‌ها وابسته است.

عملکرد دیاستولی چیست؟

قلب باید بین ضربان‌ها به‌خوبی شل شود و خون را دریافت کند. ارزیابی عملکرد دیاستولی به بررسی این مرحله و برآورد فشارهای پرشدن قلب کمک می‌کند. پزشک چند شاخص را در کنار یکدیگر تفسیر می‌کند؛ یک عدد یا عبارت در گزارش، به‌تنهایی برای تشخیص نارسایی قلبی کافی نیست.

آیا اکو گرفتگی عروق قلب را نشان می‌دهد؟

اکوی معمولی برای تعیین مستقیم درصد تنگی عروق کرونر طراحی نشده است. اختلال حرکت بخشی از عضله قلب ممکن است سرنخی از آسیب یا کاهش خون‌رسانی باشد، اما اکوی طبیعی همه مشکلات عروق کرونر را رد نمی‌کند. در صورت نیاز، پزشک بررسی مناسب دیگری را انتخاب می‌کند.

نتیجه اکو را چگونه پیگیری کنیم؟

گزارش را همراه با علائم و مدارک قبلی با پزشک مرور کنید. عملکرد بطن راست، وضعیت دریچه‌ها، فشارهای برآوردشده و عملکرد دیاستولی نیز اهمیت دارند؛ ارزیابی قلب نباید فقط به عدد EF محدود شود. زمان تکرار اکو بر اساس بیماری، تغییر علائم و تصمیم درمانی تعیین می‌شود.

منابع

‫7 دیدگاه ها

  1. سلام خسته نباشید . ببخشید اگه پزشک حرفی بعد از اکوقلب نزنه و بعدش بگه باید انژیوگرافی گرفت از بیمار یعنی بیمار مشکلی نداشته تو اکو قلب؟

    1. با سلام
      پزشكان دقيقا مانند يكديگر حرف و صحبت و عمل نمي كنند كه بتوان از روي يك عمل يا عدم انجام يك عمل به نيت آن ها پي برد …
      با احترام

  2. با سلام
    اگر نتیجه اکو و تست ورزش خوب باشه ایا بازهم امکان مبتلا بودن به پرینز متال است یا خیر

    1. با سلام
      در صورت نیاز از تست های تحریکی در زمان انژیوگرافی استفاده می کنند
      با احترام

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا