[sbu_post_image]
رابطه مشخصي بين بيماري قلبي مادرزادي ، سوء تغذيه وتاخير رشد وجود دارد . شير خواران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب ، هيپرتانسيون عروق ريه و بيماري سيانوتيك و انسدادي قلب اغلب دچار كمبود رشد هستند .
عوامل موثر در ابتلای کودکان به بیماری های قلبی
عوامل موثر در اختلال رشد و سوء تغذيه مبتلايان به بيماری قلبی مادرزادی عبارتنداز :
- عوامل پره ناتال و ژنييك
- عواملي مثل هيپوكسي و هموديناميك
- اختلال عوامل موثر در رابطه با دريافت ،مصرف و جذب مواد غذايي و نيازهاي متابوليك .
مهمترين وظيفه پزشك متخصص قلب كودكان در برخورد با شير خوار يا كودك مبتلا به بيماری قلبی مادرزادی ،توجه به تغذيه و مشكلات مربوط به آن است . بيان اصطلاح ” درمان تغذيه اي ” در اين شير خواران ،اهميت موضوع را دو چندان مي نمايد.
شيوع رشد كم داخل رحمي در شير خواران مبتلا به بيماري قلبي بيشتر است .شير خواران مبتلا به بيماري قلبي كه دچار ديسپنه ،تاكيكاردي و خستگي همراه با هيپوكسي مزمن هستند، علي رغم دريافت كمتر مواد غذايي دچار اختلال مصرف انرژي و پروتئين نيز بوده و جذب روده اي مختل هم دارند .ناتواني در هماهنگ نمودن مكيدن ،بلعيدن و تنفس ،مكيدن را در اين شير خواران غيرموثر ودشوار مي سازد . تخليه معده اغلب تأخير داشته و نيز كاهش گنجايش معده حاصل از فشار در اثر بزرگي كبد يا آسيب منجر به احساس سيري زودرس مي گردد. متابوليسم بازال در اين شير خواران بعلت افزايش كار قلب و تنفس زياد است .سو ء جذب مواد غذايي بخصو ص چربي و پروتئين نيز از عوامل موثر در سوء تغذيه مبتلايان به بيماري قلبي مي باشد . در مبتلايان به بيماري قلبي سيانوتيك ،استعداد ابتلاء به كمبود آهن زياداست ،گرچه ممكن است پلي سيتمي موجود مانع تشخيص گردد .
درمان تغذیه ای کودکان مبتلا به بیماری های قلبی مادرزادی
اهداف تغذيه اي دركودكان مبتلا به بيماري قلبي مادرزادي شامل تكميل ذخاير بدن و كمبودها ي نسجي ، اصلاح هوموستاز متابوليك ورسيدن به رشد فيزيكي مطلوب است . بطور كلي ، احتياجات كالري و پروتئين براي رشد مناسب شيرخواران مبتلا به بيماري قلبي مادر زادي از مقادير توصيه شده معمول بيشتر است . شير خواران مبتلا به بيماري قلبي مادرزادي شديد براي تأمين رشد (بخصوص وقتي اختلال رشد با درمان در حال بهبود است ) نياز به تامين كالري و پروتئين كافي دارند ، اين مقدار 120 تا 160 كيلو كالري براي هر كيلو وزن بدن مي باشد .
شير مادر حاوي حدود 20 كيلو كالري در هر اونس است و گرچه مزاياي تغذيه اي و ايمونولوژيك آن بر هيچكس پوشيده نيست ،قادر به تامين نيازكالريك و پروتئيني شير خواري كه نياز متابوليك بالا دارد نميباشد . مصرف متناوب شير پر كالري در مواردي خاص لازم ميگردد .
مايعات مورد نياز شير خواران و كودكان مبتلا به بيماري قلبي بر اساس نوع بيماري ،مصرف ديورتيك ،تحمل مايعات ،نارسايي احتقاني قلب و هيپرتانسيون ريوي مشخص ميگردد . اين كودكان 15-10 درصد بيشتر از معمول آب از دست مي دهند كه بعلت مصرف ديورتيك ، تاكي پنه ،استفراغ ، اسهال يا ساير اختلالات متابوليك است . مصرف سديم و تعادل آن اهميت داشته ،چون از طرفي مصرف زياد آن ممكن است منجر به بروزيا تشديد نارسايي قلب گرديده ،و از طرف ديگر دريافت روزانه كمتر از 2 ميلي اكي والان به ازاي هر كيلو وزن ممكن است هيپوناترمي و اختلال رشد را باعث شود . توجه به اين موضوع درانتخاب نوع شير و غذاهاي آماده ضرورت دارد .
پتاسيم ،ويتامين ها و آهن نيز در تغذيه شير خواران مبتلا اهميت خاص دارند .شير خواراني كه ديورتيك هايي مثل فوروسمايد مصرف مي نمايند، پتاسيم بيشتري از دست مي دهند ، لذا تعديل در تجويز ديورتيك و نيز تجويز ديورتيك هاي نگهدارنده پتاسيم مثل اسپيرونولاكتون يا اضافه كردن مكمل هاي پتاسيم دار براي حفظ تعادل پتاسيم لازم است .
در شير خواراني كه محدوديت مصرف مايعات دارند ،ويتامين ها و مينرالها بقدر كافي به بدن نمي رسد . به اين شير خواران بايد مولتي ويتامين اضافي روزانه تجويز نمود . افزايش شيوع كمبود آهن در شير خواران سيانوتيك و نيز احتمال بروز عوارض آن ايجاب مي نمايد كه آهن يا شير غني شده با آهن را از اوايل عمر تجويز نمود .
درمواردي كه شير خوار مبتلا به بيماري قلبي دچار سوء تغذيه شديد است ممكن است تغذيه از طريق لوله معده ( تغذيه مداوم 12 يا 24 ساعته ) و يا حتي تغذيه وريدي لازم شود . در چنين مواردي اغلب شيرهاي پركالري ( 30 كيلو كالري درهر اونس باتغليظ شير يا افزودن مكمل ) مصرف مي شود . توجه به مقدار سديم شير ونيز سديم دريافتي شيرخوار اهميت دارد .
منبع: دکتر شیخ
