نویسنده و بازبین علمی: دکتر حسین نوید، متخصص قلب و عروق و فلوشیپ نارسایی پیشرفته قلب و پیوند قلب
آخرین به‌روزرسانی: ۲۷ مهر ۱۴۰۵
چه زمانی فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیریم؟
اگر اکنون درد یا فشار جدید و غیرمعمول قفسه سینه دارید که ادامه دارد یا برمی‌گردد، به‌ویژه همراه با تنگی نفس، عرق سرد، تهوع، ضعف شدید یا غش، فوراً با اورژانس تماس بگیرید. درد ناگهانی و بسیار شدید قفسه سینه یا پشت نیز نیازمند اقدام فوری است.
برای کامل شدن علائم یا گذشتن ۱۵ یا ۳۰ دقیقه صبر نکنید و خودتان رانندگی نکنید.
درد قفسه سینه علت‌های مختلفی دارد؛ از مشکلات عضلات و دیواره سینه یا برگشت اسید معده تا بیماری‌های قلبی، عروقی و ریوی. همه دردهای این ناحیه ناشی از قلب نیستند، اما بعضی علت‌ها به درمان فوری نیاز دارند.
تنها از روی محل درد، سوزشی یا تیرکشنده بودن آن، شدت درد یا پاسخ به یک دارو نمی‌توان علت را با اطمینان مشخص کرد. تشخیص به شرح حال، معاینه و در صورت نیاز بررسی‌های پزشکی وابسته است.
درد قلبی چه احساسی ایجاد می‌کند؟
کاهش خون‌رسانی به عضله قلب ممکن است به‌صورت فشار، سنگینی، فشردگی، سوزش یا احساس ناراحتی بروز کند. بعضی افراد اصلاً از واژه «درد» استفاده نمی‌کنند و می‌گویند چیزی روی سینه‌شان سنگینی می‌کند.
این ناراحتی ممکن است در مرکز قفسه سینه احساس شود یا به یک یا هر دو بازو، شانه‌ها، گردن، فک، پشت یا بالای شکم انتشار پیدا کند. محدود بودن درد به سمت چپ سینه، شرط قلبی بودن آن نیست.
در بعضی افراد، تنگی نفس، تهوع یا ضعف غیرمعمول برجسته‌تر از درد است. درد یا ناراحتی قفسه سینه در زنان و مردان از شایع‌ترین نشانه‌های حمله قلبی است، اما نبود درد شدید، احتمال مشکل مهم را رد نمی‌کند.
آنژین با سکته قلبی چه تفاوتی دارد؟
آنژین به ناراحتی ناشی از خون‌رسانی ناکافی به عضله قلب گفته می‌شود. در نوع پایدار، ناراحتی معمولاً الگویی نسبتاً قابل پیش‌بینی دارد؛ برای مثال با فعالیت ظاهر می‌شود و با استراحت کاهش می‌یابد.
اگر درد برای نخستین بار ایجاد شده، نسبت به قبل شدیدتر یا مکررتر شده، با فعالیت کمتری رخ می‌دهد یا در استراحت ظاهر می‌شود، به بررسی فوری نیاز دارد. این تغییرات می‌توانند نشانه یک وضعیت حاد قلبی باشند.
سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که کاهش خون‌رسانی باعث آسیب و مرگ سلول‌های عضله قلب شود. آنژین ناپایدار نیز وضعیت اورژانسی است، حتی اگر شواهد سکته در آزمایش‌ها وجود نداشته باشد. این دو را نمی‌توان در خانه فقط با زمان‌گرفتن درد از هم جدا کرد.
مطالعه بیشتر: بیماری عروق کرونر و آنژین و سکته قلبی
آیا سوزش سردل می‌تواند شبیه درد قلبی باشد؟
بله. برگشت اسید معده به مری می‌تواند سوزش یا درد پشت جناغ ایجاد کند و گاهی به گردن، گلو یا فک انتشار داشته باشد. ارتباط با غذا، ترش کردن یا بدتر شدن هنگام دراز کشیدن می‌تواند به نفع رفلاکس باشد، اما برای رد علت قلبی کافی نیست.
درد پس از غذا، سابقه رفلاکس یا بهتر شدن با داروی معده، به‌تنهایی سکته قلبی را رد نمی‌کند. اگر ناراحتی جدید، متفاوت با گذشته یا همراه علائم هشدار است، ابتدا باید علت‌های خطرناک بررسی شوند.
تیر کشیدن یا درد با لمس سینه چه معنایی دارد؟
دردی که با حرکت تنه، فشار روی یک نقطه یا استفاده از عضلات بیشتر می‌شود، ممکن است از دیواره قفسه سینه باشد. درد بسیار کوتاه و نقطه‌ای نیز معمولاً کمتر با کم‌خونی عضله قلب سازگار است.
بااین‌حال، این ویژگی‌ها تضمین بی‌خطر بودن نیستند. درد تیرکشنده یا تشدیدشونده با نفس عمیق می‌تواند در بیماری‌های دیگری، از جمله التهاب پرده قلب یا بعضی مشکلات ریوی، دیده شود. پزشک مجموعه علائم و شرایط فرد را بررسی می‌کند.
علت‌های دیگر درد قفسه سینه چیست؟
- مشکلات عضلانی و دیواره سینه: مانند کشیدگی عضلات یا التهاب ناحیه اتصال دنده‌ها.
- مشکلات گوارشی: مانند رفلاکس و اختلالات مری.
- بیماری‌های ریوی: از عفونت و التهاب پرده ریه تا موارد فوری مانند آمبولی ریه یا روی‌هم‌خوابیدن ریه.
- بیماری‌های قلب و عروق: علاوه بر بیماری عروق کرونر، التهاب پرده قلب و بعضی مشکلات آئورت یا دریچه‌ها نیز مطرح‌اند.
- اضطراب یا حمله پانیک: ممکن است درد سینه، تپش قلب و تنگی نفس ایجاد کند؛ اما نباید درد جدید را بدون ارزیابی لازم به اضطراب نسبت داد.
درد ناگهانی بسیار شدید، تنگی نفس ناگهانی، غش یا سرفه خونی، به‌ویژه همراه درد سینه، نیازمند ارزیابی فوری است.
هنگام درد مشکوک چه کار کنیم؟
- فعالیت را متوقف کنید و در وضعیت راحت قرار بگیرید.
- با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. محل دقیق، زمان شروع درد و علائم همراه را توضیح دهید.
- خودتان رانندگی نکنید. در صورت امکان، از فردی بخواهید کنار شما بماند.
- اگر نیتروگلیسیرین قبلاً برای شما تجویز شده، طبق دستور اختصاصی پزشکتان عمل کنید؛ مصرف آن نباید تماس با اورژانس را به تأخیر بیندازد.
- درباره مصرف آسپرین از اپراتور اورژانس راهنمایی بگیرید و سابقه حساسیت، خونریزی و داروهای مصرفی را اطلاع دهید.
برای امتحان کردن علت درد، فعالیت بدنی انجام ندهید و منتظر پاسخ به داروی معده، مسکن یا آرام‌بخش نمانید.
اگر فرد بی‌پاسخ شد و تنفس طبیعی نداشت، موضوع را فوراً به اورژانس اطلاع دهید و احیا را طبق راهنمایی اپراتور آغاز کنید. برای آشنایی با این وضعیت، صفحه ایست قلبی را بخوانید.
پزشک علت درد را چگونه بررسی می‌کند؟
پزشک زمان شروع، محل و نوع ناراحتی، ارتباط آن با فعالیت، علائم همراه، سابقه بیماری و داروها را بررسی می‌کند. در درد حاد مشکوک به علت قلبی، نوار قلب و آزمایش تروپونین از بررسی‌های مهم هستند.
یک نوار قلب طبیعی یا یک آزمایش خون طبیعی در ساعات اولیه، همیشه برای رد سکته کافی نیست. ممکن است بر اساس زمان شروع علائم و شرایط بیمار، نوار قلب یا آزمایش تکرار شود.
بررسی‌های بعدی بر اساس احتمال بیماری و میزان خطر انتخاب می‌شوند. بعضی افراد پس از ارزیابی، به آزمایش فوری بیشتری نیاز ندارند؛ در دیگران ممکن است اکو، تصویربرداری، سی‌تی آنژیوگرافی یا آنژیوگرافی لازم شود. تست ورزش برای هر درد حاد و بررسی‌نشده‌ای مناسب نیست.
اگر درد برطرف شد، باز هم مراجعه لازم است؟
برطرف شدن درد به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که خطر گذشته است. اگر درد همراه علائم هشدار بوده یا الگویی جدید و نگران‌کننده داشته، حتی پس از بهتر شدن نیز باید فوراً ارزیابی شوید.
دردهای تکرارشونده بدون علائم هشدار هم نیاز به مراجعه دارند تا علت مشخص و درمان مناسب انتخاب شود. این مراجعه با چکاپ قلب در فرد بدون علامت تفاوت دارد؛ وجود علامت، مسیر بررسی را تغییر می‌دهد.
منابع علمی
