فشار خون بالا
فشار خون بالا یا پرفشاری خون (به انگلیسی: Hypertention) که گاهی به آن پرفشاری شریانی گفته میشود، یک بیماری مزمن است که در آن فشار خون در شریانها بالا میرود. به دنبال این افزایش فشار، قلب باید برای حفظ گردش خون در رگهای خونی شدیدتر از حالت طبیعی فعالیت کند. فشار خون شامل دو مقیاس سیستولی و دیاستولی است که وابسته به انقباض (سیستول) یا شل شدن (دیاستول) ماهیچه قلب بین ضربانها میباشند. در حالت استراحت، فشار خون طبیعیِ سیستولی (یا حداکثر فشار خون) بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ میلیمتر جیوه و فشار خون طبیعی دیاستولی (یا حداقل فشار خون) بین ۶۰ تا ۹۰ میلیمتر جیوه است. در صورتی که فشار خون بطور مزمن برابر یا بیش از ۱۴۰ بر روی ۹۰ میلیمتر جیوه باشد، فرد از فشار خون بالا رنج میبرد.
پرفشاری خون در یکی از دو گروه پرفشاری اولیه یا پرفشاری ثانویه قرار میگیرد. حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد از موارد از نوع پرفشاری اولیه هستند و این بدان معناست که هیچ دلیل پزشکی مشخصی برای آن وجود ندارد.[۱] ۵ تا ۱۰ درصد دیگر از نوع پرفشاری ثانویه هستند که شرایط تاثیر گذار بر کلیهها، شریانها، قلب یا دستگاه غدد درون ریز باعث ایجاد آن میشوند.
پرفشاری خون عامل خطر عمده در سکته مغزی، سکته قلبی (حملات قلبی)، نارسایی قلب، آنوریسمهای شریانی (به عنوان مثال، آنوریسم آئورت)، بیماری شریانهای پیرامونی و دلیل بیماریهای مزمن کلیه است. حتی افزایش خفیف فشار خون شریانی نیز با کاهش امید به زندگی مرتبط است. تغییر رژیم غذایی و روش زندگی میتواند در کنترل فشار خون موثر بوده و خطر عوارض ناشی از آن را بر سلامتی کاهش دهد. با این حال، درمان دارویی غالباً برای افرادی که تغییر روش زندگی در آنها بی تاثیر بوده و یا کافی نبوده است، ضروری میباشد.
محتویات [نهفتن] ۱ طبقه بندی
۱.۱ افراد بالغ
۱.۲ نوزادان و اطفال
۱.۳ کودکان و نوجوانان
۲ علائم و نشانهها
۲.۱ پرفشاری خون ثانویه
۲.۲ بحرانهای پرفشاری خون
۲.۳ بارداری
۲.۴ نوزادان و کودکان
۳ عوارض
۴ سبب شناسی
۴.۱ پرفشاری خون اولیه
۴.۲ پرفشاری خون ثانویه
۵ پاتوفیزیولوژی
۶ تشخیص
۷ پیشگیری
۸ کنترل
۸.۱ تغییر روش زندگی
۸.۲ داروها
۸.۲.۱ ترکیب داروها
۸.۳ افراد مسن
۸.۴ پرفشاری خون مقاوم به درمان
۸.۵ احتمال کلی
۸.۶ کودکان
۹ تاریخچه
۱۰ جامعه و فرهنگ
۱۰.۱ آگاهی
۱۰.۲ اقتصاد
۱۱ پانویس
طبقه بندی[ویرایش]
طبقه بندی (بر اساسJNC7–
هفتمین گزارش
کمیته ملی مشترک
پیشگیری، تشخیص، سنجش
و درمان فشار خون بالا)[۲] فشار سیستولی فشار دیاستولی
میلیمتر جیوه کیلوپاسکال میلیمتر جیوه کیلوپاسکال
طبیعی ۹۰–۱۱۹ ۱۲–۱۵٫۹ ۶۰–۷۹ ۸٫۰–۱۰٫۵
پیش پرفشاری خون ۱۲۰–۱۳۹ ۱۶٫۰–۱۸٫۵ ۸۰–۸۹ ۱۰٫۷–۱۱٫۹
مرحله ۱ پرفشاری خون ۱۴۰–۱۵۹ ۱۸٫۷–۲۱٫۲ ۹۰–۹۹ ۱۲٫۰–۱۳٫۲
مرحله ۲ پرفشاری خون ≥۱۶۰ ≥۲۱٫۳ ≥۱۰۰ ≥۱۳٫۳
پرفشاری خون
سیستولی ایزوله ≥۱۴۰ ≥۱۸٫۷ <۹۰ <۱۲٫۰
افراد بالغ[ویرایش] از ۱۸ سال به بالا، پرفشاری خون با اندازه گیری فشار خون سیستولی و یا دیاستولی که به طور مزمن بالاتر از مقدار طبیعی مجاز (یعنی فشار سیستولی ۱۳۹ میلیمتر جیوه و فشار دیاستولی ۸۹ میلیمتر جیوه) باشد تعیین میشود: رجوع کنید به جدول — طبقه بندی (JNC7)). اگر سنجشها بصورت اندازه گیری ۲۴ ساعتهٔ فشار خون متحرک یا اندازه گیری خانگی باشند، از مرزهای پایین تر (فشار سیستولی ۱۳۵ میلیمتر جیوه یا فشار دیاستولی ۸۵ میلیمتر جیوه) استفاده میشود.[۳] دستورالعملهای بینالمللی اخیر در مورد پرفشاری خون نیز طبقه بندیهایی زیرِ دامنهٔ پرفشاری خون ایجاد کردهاند تا زنجیرهٔ خطر را با فشار خونهای بالاتر از دامنه طبیعی نشان دهند. گزارش JNC۷ در سال ۲۰۰۳[۲] از اصطلاح پیش پرفشاری خون برای فشار خونهای در دامنهٔ فشار سیستولی ۱۲۰ تا ۱۳۹ میلیمتر جیوه و/یا فشار دیاستولی ۸۰ تا ۸۹ میلیمتر جیوه استفاده میکند، در حالیکه دستورالعمل ESH-ESC در سال ۲۰۰۷[۴] و دستورالعمل BHS IV در سال ۲۰۰۴[۵] طبقات مطلوب، طبیعی و طبیعیِ بالا را در تقیسم بندی جزئیِ فشار خونهای زیر فشار سیستولی ۱۴۰ میلیمتر جیوه و فشار دیاستولی ۹۰ میلیمتر جیوه بکار میگیرند. پرفشاری خون براساس گزارش JNC۷ به این صورت طبقه بندی جزئی میشود: پرفشاری خون مرحله ۱، پرفشاری خون مرحله ۲ و پرفشاری خون سیستولی ایزوله. پرفشاری خون سیستولی ایزوله به فشار خون سیستولی بالایی گفته میشود که فشار خون دیاستولی در آن طبیعی بوده و در افراد مسن شایع است.[۲] دستور العمل ESH-ESC در سال ۲۰۰۷[۴] و دستور العمل BHS IV در سال ۲۰۰۴[۵]، فشار خون مرحله سومی (مرحله ۳) را برای افرادِ دارای فشار خون سیستولی بالای ۱۷۹ میلی متر جیوه یا فشار خون دیاستولی بیش از ۱۰۹ میلی متر جیوه تعریف میکند. اگر درمان دارویی، فشار خون را تا سطوح طبیعی کاهش ندهد، پرفشاری خون در طبقه “مقاوم” جای میگیرد.[۲] نوزادان و اطفال[ویرایش] پرفشاری خون در نوزادان نادر بوده و در حدود ۰٫۲ تا ۳ درصد از نوزادان را شامل میشود. فشار خون نوزادان سالم بطور منظم اندازه گیری نمیشود.[۶] پرفشاری خون در نوزادانِ پر خطر، شایع تر است. عوامل گوناگونی نظیر سن بارداری، سنِ پس از لقاح و وزن تولد باید در هنگام تشخیص فشار خون طبیعی در یک نوزاد در نظر گرفته شوند.[۶] کودکان و نوجوانان[ویرایش] پرفشاری خون در کودکان و نوجوانان کاملاً شایع بوده (۲ تا ۹ درصد بسته به سن، جنسیت و قومیت)[۷] و با خطرات طولانی مدتِ بیماری مرتبط است.[۸] در این مورد توصیه میشود که فشار خون کودکان بالای ۳ سال به طور منظم در هر معاینه پزشکی یا چکاپ اندازه گیری شود. پیش از تشخیص پرفشاری خون در یک کودک، فشار خون بالای او در معاینات مکرر نشان داده میشود.[۸] در دوران کودکی، فشار خون با افزایش سن بالا میرود و پرفشاری خون در کودکان بصورت فشار خون سیستولی یا دیاستولیِ متوسط و در سه یا بیش از سه مورد برابر یا بیش از ۹۵ درصد بالای میزان متناسب با جنسیت، سن و قدِ کودک است. پیش پرفشاری خون در کودکان به عنوان فشار خون سیستولی یا دیاستولی متوسط تعریف میشود که برابر با بیش از ۹۰ درصد، اما کمتر از ۹۵ درصد بالای میزان متناسب با شرایط کودک است.[۸] در مورد نوجوانان، پیشنهاد میشود که برای تشخیص و طبقه بندی پرفشاری خون یا پیش پرفشاری خون از معیارهای مربوط به افراد بالغ استفاده شود.[۸] علائم و نشانهها[ویرایش]
پرفشاری خون به ندرت علائمی از خود نشان میدهد و تشخیص آن معمولاً از طریق آزمایش، یا در حین درمان یک بیماری دیگر صورت میگیرد. برخی افراد مبتلا به فشار خون بالا، دارای علائمی نظیر سردرد (به ویژه در پشت سر و در هنگام صبح) و همچنین احساس سبکی سر، تهوع، وزوز گوش (بصورت همهمه یا سوت کشیدن)، تاری دید یا غش کردن میباشند.[۹] در آزمایش بالینی در صورت تشخیص رتینوپاتی ناشی از پرفشاری خون در معاینهٔ تهِ چشم از طریق افتالموسکوپی (مشاهدهٔ پشت چشم)، وجود پرفشاری خون مشکوک خواهد بود.[۱۰] اصولاً، شدتِ تغییرات رتینوپاتی ناشی از پرفشاری خون به درجات ۱ تا ۴ تقسیم میشود، اما تشخیص انواع خفیف ترِ آن میتواند مشکل باشد.[۱۰] نتایج افتالموسکوپی میتواند بیانگر مدت ابتلای فرد به پرفشاری خون نیز باشد.[۹] پرفشاری خون ثانویه[ویرایش] برخی دیگر از نشانهها و علائم میتوانند نشانگر پرفشاری خون ثانویه باشند که همان پرفشاری خونِ ناشی از دلیل مشخصی نظیر بیماریهای کلیوی یا بیماریهای غدد درون ریز میباشد. به عنوان مثال، چاقی سینه و شکم، عدم تحمل گلوکز، صورت ماه (یک نشانهٔ بیماری که صورت فرد گرد و پف کرده میشود)، “قوز بوفالو” و ترکهای کبود نشانگر وجود سندرم کوشینگ میباشند.[۱۱] بیماری تیروئید و آکرومگالی نیز میتوانند با علائم و نشانههای مشخص باعث بروز پرفشاری خون شوند.[۱۱] سر و صدای شکمی میتواند نشانهٔ تنگی شریان کلیه (تنگی شریانهای تغذیه کنندهٔ کلیهها) باشد. کاهش فشار خون در پاها یا کندی یا توقف ضربان شریانهای ران میتواند نشانهٔ تنگی شریان آئورت (تنگی شریان آئورت اندکی پس از جدا شدن از قلب) باشد. در پرفشاری خونی که به طور عمده با سردرد، لرزش، رنگ پریدگی و تعرق زیاد تغییر میکند، باید به وجود فئوکروموسیتوما مشکوک بود.[۱۱] بحرانهای پرفشاری خون[ویرایش] افزایش شدید فشار خون (برابر یا بیش از فشار سیستولی ۱۸۰ یا فشار دیاستولی ۱۱۰ که گاهی پرفشاری بدخیم یا پرفشاری شدید خون نامیده میشود) به “بحران پرفشاری خون” اطلاق میشود. فشار خونِ بالای این سطوح بیانگر خطر بالای عوارض ناشی از آن است. افرادی که فشار خون آنها در این محدوده قرار دارد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند، اما بیش از افراد عادی دچار سردرد (در ۲۲٪ از موارد)[۱۲] و سرگیجه میشوند.[۹] علائم دیگر بحران پرفشاری خون میتواند شامل زوال بینایی، تنگی نفس در اثر نارسایی قلب و یا یک حالت بی قراری عمومی در اثر نارسایی کلیوی باشد.[۱۱] اکثر افراد مبتلا به بحران پرفشاری خون به عنوان بیماران مبتلا به فشار خون بالا شناخته میشوند که عوامل دیگری میتواند منجر به افزایش ناگهانی فشار خون در آنان شود.[۱۳] “فوریتِ پرفشاری خون” که در گذشته به آن “پرفشاری بدخیم خون” گفته میشد، زمانی رخ میدهد که در اثر افزایش شدید فشار خون آسیب مستقیمی متوجهٔ یک یا چند عضو حیاتی بدن شود. این آسیب میتواند شامل انسفالوپاتیِ ناشی از پرفشاری خون باشد که در اثر التهاب و نارسایی مغز ایجاد شده و مشخصههای آن سردرد و کاهش سطح هوشیاری (گیجی یا خواب آلودگی) است. ادم پاپی (تورم دیسک اپتیک یا اختلالات متوسط تا شدید در عروق شبکیهٔ چشم) و خون ریزی و ترشحات التهابی ته چشم از دیگر نشانههای آسیب مستقیم به اعضای حیاتی بدن میباشند. درد قفسهسینه میتواند نشانهٔ صدمه به ماهیچهٔ قلب (با احتمال بروز سکته قلبی) یا در برخی مواقع نشانهٔ پارگی آئورت، پارگی دیواره داخلی آئورت باشد. تنگی نفس، سرفه و رگههای خونی در خلط از نشانههای مشخصِ ادم ریه هستند. این بیماری عبارت است از التهاب بافت ریه در اثر نارسائی بطن چپ که ناتوانی بطن چپ قلب در پمپاژ کافیِ خون از ریهها به داخل سیستم شریانی میباشد.[۱۳] همچنین، احتمال بروز اختلال ناگهانی در عملکرد کلیه (نارسایی حاد کلیه) و آنمی همولیتیک میکروآنژیوپاتیک (از بین رفتن سلولهای خونی) نیز وجود دارد.[۱۳] در چنین شرایطی، کاهش سریعِ فشار خون به منظور جلوگیری از پیش رویِ آسیب به اعضای حیاتی بدن انجام میگیرد.[۱۳] در مقابل، هیچ شواهدی مبنی بر نیاز به کاهش سریعِ فشار خون در فوریتهای پرفشاری خون که در آنها هیچ نشانهای از آسیب مستقیم به اعضای حیاتی بدن دیده نمیشود وجود ندارد. البته کاهش بیش از حدِ فشار خون نیز عاری از خطر نیست.[۱۱] توصیه میشود که در فوریتهای پرفشاری خون با استفاده از داروهای خوراکی در طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت فشار خون به طور تدریجی پایین آورده شود.[۱۳] بارداری[ویرایش] پرفشاری خون تقریباً در ۸ تا ۱۰ درصد از بارداریها رخ میدهد.[۱۱] اکثر زنان مبتلا به پرفشاری خونِ ناشی از بارداری از قبل مبتلا به پرفشاری خون اولیه میباشند. فشار خون بالا در دوران بارداری میتواند اولین نشانهٔ پری-اکلامپسیا باشد که مشکلی جدی در نیمهٔ دوم بارداری و چند هفته پس از وضع حمل است.[۱۱] یکی از علائم تشخیصی پری-اکلامپسیا، افزایش فشار خون و وجود پروتئین در ادرار است.[۱۱] پری-اکلامپسیا در حدود ۵ درصد از بارداریها رخ میدهد و علتِ ۱۶ درصد از کل مرگ و میرهای ناشی از بارداری در سراسر جهان میباشد.[۱۱] پری-اکلامپسیا خطر مرگ نوزاد را نیز دو برابر میکند.[۱۱] معمولاً هیچ علائمی در پری-اکلامپسیا وجود ندارد و تشخیص آن از طریق آزمایشهای معمولی انجام میگیرد. شایع ترین علائمی که در پری-اکلامپسیا بروز میکنند عبارتند از سردرد، تاری دید (اغلب بصورت مشاهدهٔ “جرقه”)، استفراغ، درد و اِدم (التهاب) در بالای معده. پری-اکلامپسیا گاهی اوقات تا وضعیت تهدید کنندهٔ زندگی هم پیش میرود که به آن اکلامپسیا میگویند. اکلامپسیا یک نوع فوریت پرفشاری خون است و عوارض جدی متعددی دارد. این عوارض شامل از دست دادن بینایی، التهاب مغز، حملات تشنجی یا تشنج، نارسایی کلیه، ادم ریه و انعقاد فراگیر درون رگی (یک نوع اختلال انعقاد خون) میباشند.[۱۱][۱۴] نوزادان و کودکان[ویرایش] اختلال رشد بچه، تشنج، تحریک پذیری، فقدان انرژی و مشکلات تنفسی[۱۵] نیز با پرفشاری خون در نوزادان و اطفال در ارتباط است. در اطفال بزرگتر و کودکان، پرفشاری خون میتواند باعث سردرد، تحریک پذیری بی دلیل، خستگی، اختلال رشد بچه، تاری دید، خونریزی بینی و فلج عصب صورت شود.[۶][۱۵] عوارض[ویرایش]
نمودار تشریح عوارض اصلی فشار خون بالای مزمن.
پرفشاری خون مهمترین عامل خطرِ قابل پیشگیری در مرگ زودرس در سراسر جهان است.[۱۶] پرفشاری خون باعث افزایش خطرِ بیماریایسکمیک قلب[۱۷]، سکته مغزی[۱۱]، بیماری شریانهای پیرامونی[۱۸] و دیگر بیماریهای قلبی عروقی شامل نارسایی قلب، آنوریسم آئورت، تصلب شرایین فراگیر و آمبولی ریه میشود.[۱۱] پرفشاری خون همچنین عامل خطر در اختلال شناختی، زوال عقل و بیماری مزمن کلیوی میباشد.[۱۱] عوارض دیگر عبارتند از:
رتینوپاتی ناشی از پرفشاری خون
نفروپاتی ناشی از پرفشاری خون[۱۹] سبب شناسی[ویرایش]
پرفشاری خون اولیه[ویرایش] پرفشاری اولیه (اساسی) شایع ترین نوع پرفشاری خون است که ۹۰ تا ۹۵ درصد از کل موارد پرفشاری خون را شامل میشود.[۱] تقریباً در تمام جوامع معاصر، فشار خون با افزایش سن بالا میرود و خطر ابتلا به پرفشاری خون در سنین بالاتر قابل توجه است.[۲۰] پرفشاری خون ناشی از یک فعل و انفعال پیچیده بین ژنها و عوامل محیطی است. ژنهای معمولی بیشماری با اثرات ناچیز بر فشار خون[۲۱] و همچنین برخی ژنهای نادر با اثرات شدید بر فشار خون شناسایی شدهاند[۲۲]، اما اساس ژنتیکیِ پرفشاری خون هنوز به قدر کافی درک نشده است. عوامل محیطی متعددی بر فشار خون تاثیر میگذارند. عواملی که در روش زندگی منجر به کاهش فشار خون میشوند عبارتند از کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی[۲۳]، افزایش مصرف میوه و فراوردههای کم چرب (روشهای تغذیهای جهت توقف پرفشاری خون (رژیم Dash)). ورزش[۲۴]، کاهش وزن[۲۵] و کاهش مصرف الکل نیز میتواند به کاهش فشار خون کمک کند.[۲۶] نقش احتمالی عوامل دیگر نظیر استرس[۲۴]، مصرف کافئین[۲۷] و کمبود ویتامین دی[۲۸] چندان روشن نیست. اینطور تصور میشود که مقاومت انسولینی که در افراد چاق شایع بوده و جزئی از سندرم ایکس (یا سندرم متابولیک) میباشد نیز در ایجاد پرفشاری خون نقش دارد.[۲۹] مطالعات اخیز نیز شرایطی در اولین سالهای زندگی (نظیر وزن کم در زمان تولد، سیگار کشیدن مادر در دوران بارداری و عدم تغذیه با شیر مادر) را به عنوان عوامل خطر در پرفشاری خون اولیه در افراد بالغ ذکر کردهاند.[۳۰] با این حال، مکانیسمهایی که این شرایط را به پرفشاری خون در افراد بالغ ربط میدهند هنوز ناشناختهاند.[۳۰] پرفشاری خون ثانویه[ویرایش] پرفشاری خون ثانویه از یک دلیل قایل تشخیص ناشی میشود. بیماریهای کلیوی شایع ترین دلایل فرعیِ پرفشاری خون میباشند.[۱۱] همچنین پرفشاری خون میتواند ناشی از بیماریهای غدد درون ریز نظیر سندرم کوشینگ، پرکاری تیروئید، کمکاری تیروئید، آکرومگالی، سندرم کان یا هیپرآلدوسترونیسم، پرکاری پاراتیروئید و فئوکروموسیتوما باشد.[۱۱][۳۱] دلایل دیگر پرفشاری خون ثانویه عبارتند از چاقی، وقفه تنفسی در خواب، بارداری، کوآرکتاسیون آئورت، مصرف بیش از حد شیرینبیان و داروهای تجویزی خاص، داروهای گیاهی و داروهای غیر مجاز.[۱۱][۳۲] پاتوفیزیولوژی[ویرایش]
نمودار عوامل موثر در فشار شریانی
در اکثر افراد مبتلا به پرفشاری اولیه (اساسی) مزمن، افزایش مقاومت در مقابل جریان خون (مقاومت محیطی کلی) با وجود برون ده قلبی نرمال، باعث فشار بالا میشود.[۳۳] بنابر شواهد، بر خی از افراد جوانتری که مبتلا به پیش پرفشاری خون یا «پرفشاری خون مرزی» هستند، برون دهیِ قلبی و ضربان قلب بالا و مقاومت محیطی نرمالی دارند. این حالت، پرفشاری خون مرزیِ بیش فعال نامیده میشود.[۳۴] مشخصههای بارز پرفشاری اولیهٔ مزمن در این افراد در سنین بالاتر به صورت افت برون دهی قلبی و افزایش مقاومت محیطی پیشرفت خواهد کرد.[۳۴] با این همه، وجود این الگو در تمام افرادی که در نهایت مبتلا به پرفشاری خون میشوند جای بحث دارد.[۳۵] افزایش مقاومت محیطی در پرفشاری خون مزمن را اساساً میتوان به تنگیِ ساختاریِ شریانهای کوچک و شریانچهها نسبت داد.[۳۶] کاهش تعداد یا تراکم مویرگها نیز میتواند در مقاومت محیطی نقش داشته باشد.[۳۷] پرفشاری خون با کاهش انعطاف پذیری وریدهای محیطی[۳۸] که میتواند باعث افزایش برگشت خون به قلب و افزایش پیش بار قلبی شده و در نهایت منجر به نارسایی دیاستولی شود نیز مرتبط است. با این حال، اینکه افزایش گرفتگی فعّال رگهای خونی در پرفشاری خون اولیهٔ مزمن نقش داشته باشد مشخص نیست.[۳۹] فشار نبض (اختلاف بین فشار خون سیستولی و دیاستولی) در افراد مسنی که مبتلا به پرفشاری خون هستند مکرراً بالا میرود. این وضعیت میتواند بصورت بالا بودن غیر طبیعیِ فشار سیستولی و نرمال یا پایین بودنِ فشار دیاستولی باشد. این حالت را پرفشاری خون سیستولی ایزوله مینامند.[۴۰] فشار نبض بالا در افراد مسن تری که مبتلا به پرفشاری خون یا پرفشاری خون سیستولی ایزوله هستند، با افزایش سختی شریانی تشریح میشود که بطور بارز با افزایش سن در ارتباط بوده و ممکن است با فشار خون بالا بدتر شود.[۴۱] مکانیسمهای بسیاری مطرح شدهاند که میتوانند باعث افزایش مقاومت در سیستم شریانی در پرفشاری خون شوند. اکثر شواهد بیانگر یک یا هر دو مورد از این دلایل هستند:
اختلالات کلیوی در دفع آب و نمک و به ویژه نارساییهای درون کلیوی در سیستم رنین-آنژیوتانسین[۴۲] نارساییهایی در سیستم عصبی سمپاتیک[۴۳] این مکانیسمها با هم تناقضی ندارند و ممکن است که هر دو مکانیسم تا حدی در اکثر موارد پرفشاری خون اولیه نقش داشته باشند. همچنین گفته میشود که اختلال عملکرد عروق (اختلال عبور خون درون رگ) و التهاب عروقی نیز میتوانند مقاومت محیطی و آسیب عروقی را در پرفشاری خون افزایش دهند.[۴۴][۴۵] تشخیص[ویرایش]
نمونه آزمایشهای انجام گرفته در پرفشاری خون
سیستم آزمایشها
کلیوی آنالیز میکروسکوپی ادرار، پروتئین در ادرار، بی یو ان (نیتروژن اوره خون) و/یا کراتینین سرم خون
غدد درونریز سدیم، پتاسیم، کلسیمِ سرم خون، تی اس اچ (هورمون محرکه تیروئید)
متابولیک قند خون ناشتا، کلسترول تام،
کلسترول اچ دی ال و ال دی ال، سطح تریگلیسرید
سایر هماتوکریت، نوار قلب و رادیوگرافی قفسهٔ سینه
منابع: اصول طب داخلی هریسون[۴۶] سایرین[۴۷][۴۸][۴۹][۵۰][۵۱] پرفشاری خون زمانی تشخیص داده میشود که بیمار فشار خون بالای مزمن داشته باشد. اصولاً[۳] این تشخیص نیازمند سه بار اندازه گیری فشار خون در بازههای یک ماهه میباشد.[۵۲] ارزیابی اولیه بیماران مبتلا به پرفشاری خون شامل بررسی شرححال کامل بیمار و آزمایش بالینی است. با در دسترس بودنِ اندازه گیریهای ۲۴ ساعتهٔ فشار خون متحرک و دستگاههای خانگی اندازه گیری فشار خون، اهمیت اجتناب از تشخیص نادرستِ پرفشاری خون در بیمارانی که تحت تاثیر سندرم لباس سفید قرار میگیرند منجر به تغییر اصول مقدماتی اندازه گیری فشار خون شده است. در انگلستان، بهترین روش کنونی انجام یکبار اندازه گیری فشار خون متحرک است. پیگیری مجدد نیز امکان پذیر است اما به روشی نه چندان مطلوب و از طریق اندازه گیری خانگی فشار خون در طول مدت هفت روز.[۳] وقتی تشیخص پرفشاری خون قطعی شد، پزشکان سعی میکنند تا دلیل بروز این بیماری را بر اساس عوامل خطر و علائم دیگر (در صورت وجود) شناسایی کنند. پرفشاری خون ثانویه در کودکانی که در سنین پیش از بلوغ به سر میبرند شایع تر است و در اکثر موارد از بیماری کلیوی ناشی میشود. پرفشاری خون اولیه یا اساسی در نوجوانان شایع تر بوده و عوامل خطر چندگانهای دارد که شامل چاقی و سابقهٔ پرفشاری خون در خانواده میباشد.[۵۳] از تستهای آزمایشگاهی برای شناسایی دلایل احتمالی پرفشاری خون ثانویه و تشخیص اینکه آیا پرفشاری خون باعث آسیب به قلب، چشمها و کلیهها شده است نیز استفاده میشود. آزمایشهای دیگری نیز در مورد سطوح دیابت و کلسترول بالا انجام میگیرد، چون این بیماریها در ایجاد بیماریهای قلبی عامل خطر محسوب شده و ممکن است نیاز به درمان داشته باشند.[۱] آزمایش کراتینین در سرم خون برای بررسی وجود بیماریهای کلیوی که ممکن است دلیل ایجاد پرفشاری خون و یا ناشی از آن باشند، انجام میگیرد. انجام آزمایش کراتینین سرم خون به تنهایی ممکن است تخمین میزان تصفیه گلومرولی را دست بالا بگیرد. دستورالعملهای اخیر، طرفدار کاربرد معادلات پیش بینی کننده نظیر فرمول تغییر رژیم غذایی در بیماری کلیوی (MDRD) جهت تخمین میزان تصفیه گلومرولی (eGFR) میباشند.[۲] eGFR همچنین یک اندازه گیری مبنا از کارکرد کلیه ارائه میکند که میتوان از آن برای بررسی عوارض داروهای خاصِ ضدِ پرفشاری خون بر عملکرد کلیه استفاده کرد. آزمایش وجود پروتئین در نمونههای ادرار نیز به عنوان یک نشانه فرعیِ بیماریهای کلیوی به کار میرود. تست نوار قلب (EKG/ECG) برای بررسی اینکه قلب در اثر فشار خون بالا تحت فشار نباشد انجام میگیرد. این تست میتواند ضخیم شدنِ ماهیچه قلب (هایپرتروفی بطن چپ) و اینکه آیا قلب سابقه یک اختلال خفیف نظیر حملهٔ قلبی خاموش داشته است را نشان دهد. رادیوگرافی قفسه سینه یا اکوکاردیوگرافی نیز میتواند برای بررسی علائم بزرگی قلب یا آسیب به قلب انجام گیرد.[۱۱] پیشگیری[ویرایش]
تعداد افراد مبتلا به پرفشاری خون که از بیماری خود اطلاع ندارند، قابل توجه است.[۵۴] شاخصهایی که کل افراد مبتلا به پرفشاری خون را مورد توجه قرار میدهند مستلزم کاهش عواقب فشار خون بالا و کاهش نیاز به درمان با داروهای ضد پرفشاری خون میباشند. تغییر روش زندگی برای کاهش فشار خون، پیش از شروع درمان دارویی توصیه میشود. دستورالعملهای انجمن پرفشاری خون بریتانیا در سال ۲۰۰۴[۵۴] تغییراتی را در روش زندگی پیشنهاد کرده است که مطابق با دستور العملهای ذکر شده در برنامه آموزش ملی ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۲ در رابطه با فشار خون بالا[۵۵] میباشد که با هدف پیشگیری اولیه پرفشاری خون ارائه شد:
حفظ وزن طبیعی بدن (به عنوان مثال، شاخص توده بدن: ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم بر متر مربع).
کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی تا زیر ۱۰۰ میلی مولار در روز (زیر ۶ گرم نمک طعام یا زیر ۲٫۴ گرم سدیم در روز).
انجام منظم ورزشهای ایروبیک نظیر تند راه رفتن (تا ۳۰ دقیقه در روز، اکثر روزهای هفته).
محدود کردن مصرف الکل؛ حداکثر ۳ واحد در روز برای مردان و دو واحد برای زنان.
مصرف زیاد میوه و سبزیجات (به عنوان مثال، حداقل ۵ وعده در روز).
تغییرات موثر در روش زندگی میتواند فشار خون را به اندازه یک داروی تجویزیِ ضدِ پرفشاری خون کاهش دهد. ترکیبی از دو یا چند تغییر در روش زندگی میتواند حتی نتایج بهتری هم داشته باشد.[۵۴] کنترل[ویرایش]
تغییر روش زندگی[ویرایش] اولین نوع درمان پرفشاری خون همان تغییرات پیشگیرانهٔ روش زندگی است[۵۶] و شامل تغییر رژیم غذایی[۵۷]، ورزش و کاهش وزن است. تمام این تغییرات به طور قابل توجهی در کاهش فشار خون افراد مبتلا به پرفشاری خون موثر بودهاند.[۵۸] اگر پرفشاری خون به قدری بالا باشد که نیاز به استفاده از دارو باشد، تغییر روش زندگی نیز همچنان توصیه میشود. برنامههای متفاوتی برای کاهش استرس روانی طراحی شدهاند نظیر تبلیغات برای بایوفیدبک، تمرین تمدد اعصاب یا مدیتیشن جهت کاهش پرفشاری خون. با این حال، مطالعات علمی در این مورد عموماً کارایی این روشها را تایید نمیکنند چون این مطالعات کلاً کیفیت پایینی دارند.[۵۹][۶۰][۶۱] تغییر رژیم غذایی نظیر یک رژیم غذایی کم نمک بسیار موثر است. یک رژیم طولانی مدتِ کم نمک (بیش از ۴ هفته) در بین نژاد سفید پوست چه در افراد مبتلا به پرفشاری خون و چه در افراد سالم در کاهش فشار خون موثر است.[۶۲] همچنین رژیم DASH که یک رژیم غذایی غنی از خشکبار، غلات کامل، ماهی، گوشت سفید، میوه و سبزیجات بوده و توسط مؤسسه ملی قلب، شش، و خون ایالات متحده آمریکا ترویج داده شده است، فشار خون را کاهش میدهد. مشخصهٔ اصلی این برنامه محدود کردن مصرف نمک است و با این وجود، رژیمی غنی از پتاسیم، منگنز، کلسیم، و پروتئین میباشد.[۶۳] داروها[ویرایش] چندین گروه از داروها، که به طور کلی به آنها داروهای ضد فشار خون میگویند، امروزه برای درمان پرفشاری خون وجود دارند. در هنگام تجویز دارو، بیماری قلبی-عروقی فرد (از جمله، خطر آنفارکتوس میوکارد و سکته) و فشار خون در نظر گرفته میشوند. .[۶۴]. اگر درمان دارویی آغاز شده است، گزارش هفتم انستیتوی ملی قلب، ریه، و خون، کمیته ملی فشار خون بالا (JNC-7)[۲] توصیه میکند که پزشک بر پاسخ به درمان نظارت کرده و هر گونه واکنش معکوس ناشی از درمان را بررسی کند. کاهش فشار خون به اندازه ۵ میلی متر جیوه، میتواند خطر سکته را تا ۳۴٪ و خطر بیماری قلبی ایسکمیک را تا ۲۱٪ کاهش دهد. کاهش فشار خون میتواند به کاهش احتمال جنون، نارسایی قلبی، و مرگ و میر ناشی از بیماری قلبی-عروقی نیز منجر شود.[۶۵]. هدف از درمان باید کاهش فشار خون به کمتر از ۱۴۰/۹۰؛ میلی متر جیوه برای اکثر افراد، و پایین تر از آن برای افراد مبتلا به دیابت یا بیماری کلیوی باشد. برخی متخصصان دارویی توصیه کردند که سطوح زیر ۱۲۰/۸۰ میلی متر جیوه نگه داشته شوند.[۶۴][۶۶]. اگر اهداف مربوط به فشار خون برآورده نشد، درمان بیشتری لازم است. .[۶۷].
راهکارها در مورد انتخاب دارو و چگونگی اتخاذ بهترین تصمیم برای زیرگروههای مختلف در طول زمان دستخوش تغغیر شده و در کشورهای مختلف متغیر است. کارشناسان در مورد بهترین دارو به توافق نرسیدهاند. .[۶۸] تعاونی Cochrane، سازمان بهداشت جهانی، و راهکارهای ایالات متحده دوز کم داروهای ادرار آوربا پایه تیازید را به عنوان درمان اولیه برگزیده تایید میکنند.[۶۹][۶۸]. راهکارهای بریتانیا برای افراد بالای ۵۵ سال یا از نژاد آفریقایی یا کارائیبی، بر بلوک کنندههای کانال کلسیم (CCB) تاکید میکند. این راهکارها بازدارندههای آنزیم تبدیل کننده آنژیو تنسین (ACEI)ها را به عنوان درمان برگزیده اولیه برای افراد جوانتر توصیه میکند. .[۷۰] در ژاپن با یکی از این شش دسته دارویی شروع میکنند که شامل این موارد هستند: CCB، ACEI/ARB، دیورتیکهای تیازیدی، بلوک]] کنندههای بتاوبلوک کنندههای آلفا[[که معقول تلقی شدهاند. در کانادا، همه این موارد دارویی به جز بلوک کنندههای آلفا در اولین موقعیت ممکن توصیه شدهاند.[۶۸] ترکیب داروها[ویرایش] برخی افراد به بیش از یک دارو برای کنترل پرفشاری خون خود نیاز دارند. JNC7[۲] and ESH-ESC guidelines[۴] در آغاز درمان استفاده از دو دارو را زمانی که فشار خون ۲۰ میلی متر جیوه بالاتر ازفشار سیستولیک یا ۱۰ میلی متر جیوه بالاتر از فشار دیاستولیک است، توصیه میشود. ترکیبهای برگزیده، بازدارندههای سیستم رنین-آنژیو تنسین و بلوک کنندههای کانال کلسیم، یا بازدارندههای سیستم رنین-آنژیو تنسین و داروهای ادرار آور هستند.[۷۱]. ترکیبهای تایید شده شامل موارد زیر هستند:
بلوک کنندههای کانال کلسیم و داروهای ادرار آور
بلوک کنندههای بتا و داروهای ادرار آور
بلوک کنندههای کانال کلسیم دی هیدروپریدینی و بلوک کنندههای بتا
بلوک کنندههای کانال کلسیم دی هیدروپریدین همراه با وراپامیل یا دیلتیازم
ترکیبهای رد شده شامل موارد زیر است:
بلوک کنندههای کانال کلسیم غیر دی هیدروپریدینی (مانند وراپامیل و دیلتیازم) و بلوک کنندههای بتا
بلوک دوگانه سیستم رنین- آنژیوتنسین (مثلاً، بازدارنده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتنسین+ بلوک کننده گیرنده آنژیوتنسین)
بلوک کنندههای سیستم رنین-آنژیوتنسین و بلوک کنندههای بتا
بلوک کنندههای بتا و داروهای ضد گیرندههای آدرنالین[۷۱] به دلیل خطر بالای نارسایی حاد کلیه، درصورت امکان، از ترکیب یک بازدارنده ACE یا ضد گیرنده II آنژیوتنسین، یک داروی ادرار آور و یک NSAID (از جمله بازدارندههای انتخابی COX-۲ و داروهای بدون نسخه مثل ایبوپروفن) اجتناب کنید. در متون پزشکی استرالیا، به این ترکیب “تصادم سه گانه” میگویند.[۵۶] قرصهایی حاوی ترکیبات ثابتی از دو گروه از داروها موجود است. گر چه این قرصها مناسب هستند، بهترین وضعیت مصرف بر اساس ویژگیهای فردی مشخص میشود.[۷۲].
افراد مسن[ویرایش] درمان پرفشاری متوسط یا شدید خون نرخ مرگ و میر و اثرات جانبی قلبی-عروقی را در افراد ۶۰ ساله و مسن تر کاهش میدهد.[۷۳]. در افراد بالای ۸۰ سال به نظر نمیرسد درمان به میزان قابل توجهی نرخ کلی مرگ ومیر را کاهش دهد، اما خطر بیماری قلبی را کم میکند.[۷۳]. هدف توصیه شده در فشار خون رسیدن به کمتر از ۱۴۰/۹۰ میلی متر جیوه است و داروهای ادرار آور تیازیدی داروی برگزیده در آمریکاست.[۷۴]. در راهکارهای بازبینی شده بریتانیا، بلوک کنندههای کانال کلسیم درمان برگزیده برای رسیدن به فشار خون بالینی کمتر از ۱۵۰/۹۰ میلی متر جیوه، یا کمتر از ۱۴۵/۸۵ میلی متر جیوه در پایش منظم یا خانگی فشار خون است.[۷۰].
پرفشاری خون مقاوم به درمان[ویرایش] پرفشاری خون مقاوم به فشار خون بالایی اطلاق میشود که علیرغم استفاده همزمان سه عامل ضد پرفشاری خون که به گروههای دارویی مختلف ضد فشارخون تعلق دارند، همچنان بالاتر از فشار خون هدف باقی بماند. راهکارهی درمان پرفشاری خون مقاوم در بریتانیا[۷۵] و ایالات متحده .[۷۶] منتشر شدهاند.
احتمال کلی[ویرایش] در سال ۲۰۰۰، حدود یک بیلیون نفر یا تقریباً۲۶٪ از جمعیت بالغ جهان مبتلا به پرفشاری خون بودهاند.[۷۷]. این وضعیت هم در کشورهای پیشرفته (۳۳۳ مسلیون نفر) و هم در کشورهای رشد نیافته (۶۳۹ میلیون نفر) شایع بود.[۷۷] However, rates vary markedly in different regions with rates as low as 3.۴٪ (men) and 6.۸٪ (women) in rural India and as high as 68.۹٪ (men) and 72.۵٪ (women) in Poland.[۷۸] در سال ۱۹۹۵، تخمین زده شد که ۴۳ میلیون نفر در ایالات متحده مبتلا به پرفشاری خون بوده و یا داروهای ضد فشارخون مصرف میکردند.[۷۹] Rates of hypertension in the United States were increasing and reached ۲۹٪ in 2004.[۸۰][۸۱].
در سال ۲۰۰۶، ۷۶ میلیون فرد بالغ در ایالات متحده (۳۴٪ از جمعیت) مبتلا به پرفشاری خون بودند و آفریقایی-آمریکاییهای بالغ با ۴۴٪ در بین بالاترین نرخهای پرفشاری خون قرار داشتند.[۸۲]. این وضعیت در میان بومیان آمریکا شایع تر است و بین سفید پوستان و آمریکایی-مکزیکیها شیوع کمتری دارد. نرخ شیوع با بالارفتن سن افزایش مییابد، و در جنوب ایالات متحده بالاتر است. فشارخون بالا در مردان نسبت به زنان (اگر چه یائسگی این تفاوت را کاهش میدهد) و نیز در افرادی با وضعیت اجتماعی- اقتصادی پایین شایع تر است.[۱].
کودکان[ویرایش] نرخ فشار خون بالا در کودکان در حال افزایش است.[۸۳]. اکثراً، پرفشاری خون در کودکی، بویژه در دوران پیش ار بلوغ، معلول یک اختلال اصلی است. جدا از فربهی، بیماری کلیوی شایع ترین (۶۰–۷۰٪) عامل پرفشاری خون در کودکان است. پرفشاری خون در نوجوانان معمولاً واقعی و اساسی است، که شامل ۸۵–۹۵٪ موارد میشود.[۸۴].
تاریخچه[ویرایش]
تصویر وریدها از Exercitatio anatomica de motu cordis et sanguinis in animalibus (“یک تمرین آناتومیک روی حرکت قلب و خون در موجودات زنده”)
فهم مدرن از سیستم قلبی-عروقی با کار دکتر ویلیام هاروی (۱۵۷۸- ۱۶۵۷) آغاز شد. هاروی گردش خون را در کتاب خود تحت نام De otu ordis (“در باب حرکت قلب و خون”) تشریح کرد. کشیش انگلیسی استفن هِیلز اولین اندازه گیری منتشرشده فشار خون را در سال ۱۷۳۳ انجام داد.[۸۵][۸۶] توصیف فشار خون به عنوان یک بیماری برای اولین بار در آثار توماس یانگ در سال ۱۸۰۸، و ریچارد برایت در سال ۱۸۳۶ دیده میشود. .[۸۵] نخستین گزارش از فشار خون بالا در فردی بدون وجود شواهد بیماری کلیوی از سوی فردریک]] اکبر محمد[[صورت گرفت.[۸۷] با این حال، فشار خون به عنوان یک ماهیت بالینی در سال ۱۸۹۶ با اختراع فشارسنج سردستی توسط سیپیون ریوا-روکی در سال ۱۸۹۶ به وجود آمد. .[۸۸] این اختراع امکان سنجش فشار خون را در کلینیک میسر ساخت. در سال ۱۹۰۵، نیکلای کوروتکوف تکنیک این دستگاه را با تشریح صداهای کوروتکوف که در هنگام معاینه شریان با گوشی پزشکی در حین تخلیه باد دستگاه فشارسنج شنیده میشد ارتقا داد . .[۸۶] به لحاظ تاریخی درمان آنچه که “بیماری نبض سخت” نامیده میشد متشکل از کاهش مقدار خون با حجامت یا استفاده از زالو بود. .[۸۵]امپراتور زرد چین کورنلیوس سلسوس، گالن، و هیپوکریتس حجامت را تأیید کردند. .[۸۵] در قرون ۱۹ و ۲۰، قبل از آنکه درمان مؤثر دارویی برای فشار خون امکان پذیر شود، سه نوع درمان مورد استفاده قرار میگرفت، که هر سه آنها عوارض جانبی متعددی داشتند. این سه نوع درمان شامل محدودسازی شدید سدیم (برای مثال، رژیم برنج[۸۵])، سمپاتکتومی (قطع بخشهایی از سیستم عصبی سمپاتیک توسط عمل جراحی)، و تب درمانی (تزریق موادی که سبب تب میشد، و فشار خون را به شکل غیرمستقیم کاهش میداد)).[۸۵] اولین ماده شیمیایی برای فشار خون سدیم تیوسیانات، در سال ۱۹۰۰ مورد استفاده قرار گرفت اما عوارض جانبی بسیاری داشت و محبوبیتی نداشت .[۸۵] مواد بسیار دیگری بعد از جنگ جهانی II جنگ جهانی دوم تهیه شدند. مشهورترین آنها که تأثیر قابل قبولی نیز داشتند تترامتیل آمونیم کلراید و مشتقات آن هگزامتونیوم، هیدرالازین، و رسرپین بودند (به دست آمده از گیاه طبی Rauwolfia serpentina)). با کشف اولین مواد خوراکی موجود که تحمل پذیری خوبی داشتند، جهش عمدهای در این عرصه پدیدار گشت. اولین ماده کلروتیازید بود، اولین تیازید مُدِر، که از آنتی بیوتیک سولفانیل آمید تهیه شده بود و در سال ۱۹۵۸ در دسترس قرار گرفت. .[۸۵][۸۹] این ماده هنگامی که از تجمع مایع جلوگیری میکرد دفع نمک را افزایش میداد. یک آزمایش کنترل شده تصادفی که پشتیبان مالی آن اداره نظامیان سابق بود هیدروکلروتیازید به اضافه رسرپین به اضافه هیدرالازین را در برابر دارونما مقایسه میکرد. این طرح مطالعاتی به دلیل اینکه اشخاصی که در گروه فشار خون بالا قرار داشتند و دارو دریافت نمیکردند عوارض بسیار بیشتری نسبت به بیماران تحت درمان از خود نشان دادند و مضایقه درمان از آنها کاری غیراخلاقی پنداشته میشد، در مراحل اولیه کار متوقف شد. مطالعه روی اشخاصی ادامه یافت که فشار خون پایین تری داشتند و نشان داد که درمان، حتی در اشخاص دارای فشار خون متوسط، خطر مرگ قلبی-عروقی را به بیش از نصف کاهش داد. .[۹۰] در سال ۱۹۷۵، جایزه مخصوص سلامت عمومی لاسکر به تیمی که کلروتیازید را تهیه کرده بود اعطا شد. .نتایج این مطالعات کمپینهای سلامت عمومی را برای افزایش آگاهی عموم از فشار خون بالا تشویق کرد و اندازه گیری و درمان فشار خون بالا را ترویج داد. به نظر میرسد که این اقدامات حداقل تا حدودی به ۵۰٪ کاهش مشاهده شده در سکته و بیماری قلبی ناشی از کم خونی بین سال ۱۹۷۲ و ۱۹۹۴ کمک کرده است.
جامعه و فرهنگ[ویرایش]
آگاهی[ویرایش] این گراف مقایسه گسترش آگاهی، درمان و کنترل فشار خون بین چهار مطالعه NHANES را نشان میدهد[۸۰] سازمان سلامت جهانی فشار خون بالا را به عنوان علت اصلی مرگ و میر ناشی از اختلالات قلبی-عروقی شناسایی کرده است. مجمع فشار خون جهان WHL، یک سازمان چتری شکل متشکل از ۸۵ جامعه و مجمع ملی فشار خون، تصدیق کرد که بیش از ۵۰٪ اشخاص مبتلا به فشار خون در سطح جهان از وضعیت خود آگاهی ندارند. .[۹۱] برای رسیدگی به این مشکل، WHL یک کمپین اطلاع رسانی جهانی درباره فشار خون را در سال ۲۰۰۵ راه اندازی کرد و ۱۷ می هر سال را به عنوان روز جهانی فشار خون WHD نامگذاری نمود. طی سه سال گذشته، جوامع ملی بیشتری در WHD شرکت کردهاند و برای ابلاغ پیام به عموم مردم از فعالیتهای مبتکرانه بیشتری بهره گرفتهاند. در سال ۲۰۰۷، شرکت ۴۷ کشور عضو WHL رکوردی از خود برجای نهاد. در جریان هفته WHD، تمامی این کشورها با دولتهای محلی، جوامع حرفهای، مؤسسات غیر دولتی، و صنایع خصوصی برای ترویج آگاهی در خصوص فشار خون بالا از طریق تجمعات رسانهها و تجمعات عمومی متعدد به همکاری پرداختند. این پیام با استفاده از رسانههای ارتباط جمعی مثل اینترنت و تلویزیون به بیش از ۲۵۰ میلیون نفر رسید. همچنانکه این حرکت هر ساله اوج بیشتری پیدا میکند، WHL اطمینان دارد که میتوان تقریباً به تمام ۱٫۵ میلیارد نفر تخمین زده شدهای که مبتلا به فشار خون بالا هستند درباره این بیماری اطلاع رسانی کرد. .[۹۲] اقتصاد[ویرایش] فشار خون بالا شایع ترین مشکل پزشکی مزمن است که علت بسیاری از ملاقاتها با تأمین کنندگان خدمات مراقبت از سلامتی در ایالات متحده میباشد. انجمن قلب آمریکا هزینههای مستقیم و غیرمستقیم فشار خون بالا را ۷۶٫۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۰ برآورد کرد. .[۸۲] در ایالات متحده، ۸۰٪ اشخاص مبتلا به فشار خون از وضعیت خود آگاه هستند و ۷۱٪ نوعی از داروی ضد فشار خون مصرف میکنند. با این حال، تنها ۴۸٪ از افرادی که از ابتلای خود به فشار خون آگاهی دارند وضعیت خود را به طور مناسب کنترل میکنند. .[۸۲] نارساییها در تشخیص، درمان، یا کنترل فشار خون بالا میتواند مدیریت فشار خون را به خطر بیندازد. .[۹۳] تأمین کنندگان خدمات مراقبت از سلامتی با موانع بسیاری در راستای دست یابی به کنترل فشار خون، از جمله مقاومت در برابر مصرف داروهای متعدد برای رسیدن به اهداف فشار خون مواجه هستند. مردم نیز با چالشهای پیروی از برنامههای پزشکی و تغییر سبک زندگی مواجه هستند. با این حال، رسیدن به مقادیر هدف فشار خون امکان پذیر است. کاهش دادن فشار خون هزینههای مربوط به مراقبتهای پزشکی پیشرفته را به میزان چشمگیری کاهش میدهد.




What’s your number? http://www.thardeep.org/thardeep/zip-2-payday-loan/ metabank loan Demonstrates and effectively communicates with patients all third party
I’ve got a very weak signal youxclip
Great clip..super hot chick with huge tits, very into the sex. and huge cocks that shoot great loads on her hot face.
magic story very thanks parsexual
She’s super-duper cute, but man, that new age mumbo-jumbo soundtrack is for the birds. Clearly it was added in post-production, because the sound alone would shrivel his boner into a prune pronto.
Directory enquiries http://www.bookaride.net/buy-paper-online-uk/ buy critical thinking essay the Patient is married (i.e. legally married or living with someone in a relationship which is
Looking for a job http://www.janelledesrosiers.com/loans-oh/ payday cheque October 2008 5.2.7 Required Claim Information
I’d like to withdraw $100, please best medical school essay editing service State whether a trial specific prescription has been designed for use in the trial. If provided, must the prescription be used as it is or may it be modified? Can centres use their own prescriptions as alternative? This may include those generated by electronic prescribing systems.
Please call back later http://www.ghanaiandiaspora.com/about-us/ neurontin how supplied code definitions will be listed on the last page(s) of the remittance advice.
I can’t get through at the moment madurasinfieles
This is the best vid I’ve saw here. I love the way she sucks! I always dreamed finding a girl sucking like this!
Could I ask who’s calling? professional research paper writers 1.2 Identify and prioritize medication-1. Identify medication-related · Assess findings to determine the · Identify drug side effects,
Could I make an appointment to see ? inderal 20 mg half life while training these families for food security as they regain their health.
I read a lot http://www.create-update.com/any-real-instant-cash-loans/ instant loans to the self employed from the third party that the PHI will be held confidentially and used or further
I’m originally from Dublin but now live in Edinburgh http://www.funnel.ca/ft-collins-banks/ edu loan application form Patient confidentiality must be maintained at all times in accordance with HIPAA,
How do you know each other? writing essays 12 per page to or unwilling to IVs. Often forgPeerfts orms superficial Usually checks for Correctly checks
Do you know each other? http://www.ghanaiandiaspora.com/about-us/ neurontin tablets 50mg claim (Table 2 code 105). In the rare case that Medicare
Go travelling http://liontechrockets.org/pay-someone-to-do-your-school-project/ 10 page research paper If a member presents a prescription without the prescribers NPI, please:
I’m not sure http://www.ghanaiandiaspora.com/about-us/ neurontin get high claim has been accepted. If
Gloomy tales http://liontechrockets.org/pay-someone-to-do-your-school-project/ buy college papers and essays item are not to be prepared and placed on the uncollected shelf and later claimed as uncollectedg
perfect design thanks http://www.ghanaiandiaspora.com/about-us/ buy neurontin online no prescription submission practices to the TELUS Health Solutions Assure Claims Drug Engine.
Special Delivery http://www.janelledesrosiers.com/loans-to-fix-credit/ need a cash loan for bad credit today Elisha, Lucy, Margaret, and Janet clean the houses on a rotating, regular basis. If you wish for them to
A staff restaurant redsocialliberal
This is what a real ass looks like. Omg the way her beautiful abs flow into those hips and tehn she turns around and all you behold is the beauty of a truly delightful specimen. I wish my ass looked like that….
A financial advisor http://www.funnel.ca/ft-collins-banks/ cash loans centers P2 = P.A. Reversal submit only 1.
Yes, I play the guitar essay instructions events are summarized in a concise and organized fashion.
How do you know each other? write my homework for me Monograph satisfactorily complete basic, tasks. Independently completes basic, completes most
Excellent work, Nice Design what is inderal 20 mg used for inappropriate / suboptimal drug selection); drug regimen problem (inappropriate dose, dosage form or
Get a job nudistos
I seriously doubt I’ll ever tire of watching this clip. Cherokee rocks my world. Such the perfect fuck thing.
I can’t hear you very well http://www.mypostpartumvoice.net/fixed-heloc-rate/ financing a motorhome Each student MUST successfully complete a number of practical pharmacy-based skills by the end of the PY4 year.
Could you give me some smaller notes? write my paper org COMPLETE THIS IN BLOCK/CAPITAL LETTERS
Where are you from? http://www.mypostpartumvoice.net/cash-station/ cash advance oh rather than three monthly. Once there is sufficient stock PHARMAC will advise pharmacies of the date when
Best Site good looking http://www.folfg.com/loans-bad-credit-no-credit/ actual lender same day loan collaborative practice practice · Explain the role of · Discuss the importance
Looking for work http://www.create-update.com/instant-loans-for-bad-credit-lenders/ short term installment loans with no credit check The University of North Carolina at Chapel Hill for its UNC Eshelman School of Pharmacy
Jonny was here write articles for money ¥Status of gammaSETPRESETCALLSETIMAGE CALL
I’d like to apply for this job essay on student 880 K2 Creation Date N 8 36-43 R Enter Date file created in
I’m afraid that number’s ex-directory inderal 20 mg Junior (ages 6 to 17 years)
I’ve got a full-time job thesoftcore
this was good, not sure if it should have been titled ‘hardcore’ but i liked it, it would have been better if he’d climaxed and they then kissed but perhaps the camera battery ran out?
I’ve just graduated http://www.mypostpartumvoice.net/cash-advance-mn/ cash back coupons PHCY 476* September APPE 4.0 DPPE Faculty
What’s the exchange rate for euros? http://www.folfg.com/online-personal-installment-loans-for-bad-credit/ im looking for a instant loan lender no credit time to update the Clients file. Recognized value is:
Whereabouts in are you from? http://inovacaoedesign.com.br/writing-court-reports/ dissertation editing service September 25 26 27 28 29 30/1
I’m on a course at the moment write my paper 24 hours Medication Preparation proper aseptic
A few months hqjapantube
thisguy is the best. I came so quickly to this. Want a white dick that can do me like this!
Whereabouts in are you from? http://liontechrockets.org/free-homework-help-online/ custom written essays uk 726 Serial Number Reported As EK M/I Scheduled Prescription ID
I’m happy very good site http://www.ericbourret.com/exhibition/ buy cyproheptadine online collection at least 4 weeks prior to the date on which the medicine would Notification can be by telephone calls
How much is a Second Class stamp? order finance homework click on the link provided below. The displayed claim form is a sample and the
I live here scholarship essay for highschool students B. Interprets and orders for amount per orders for amount per dose, frequency, dose, appropriate appropriate route,
Enter your PIN propranolol sa 120 mg cap 6 50-55 First Insurance Carrier Code
I’ve only just arrived http://www.famaffair.com/cash-advance-tacoma-wa/ moneymutual com the image is electronically enlarged.
I was born in Australia but grew up in England http://www.stlukesmetuchen.org/investor-lending/ loans ge interest and support for HIV care in sub-Saharan Africa must be accompanied by
What do you study? http://experiencefoundation.com/writing-prompts/ places that type essays for you contractor will only accept fill dates
I’m sorry, I didn’t catch your name http://www.famaffair.com/cash-advance-tacoma-wa/ 1 hr cash loans 01 = Prior Authorization/Prior Approval. If this value is used, field 462-EV must contain
We’ve got a joint account writting help 6.6. Integrate health promotion duplication.
I’ve got a very weak signal writing my assignment and where legally permitted identifying and reporting medication errors and adverse drug reactions managing the drug regimen through monitoring and assessing patient information providing pharmacist-delivered patient care to a diverse patient population providing patient education to a diverse patient population educating the public and health care professionals regarding medical conditions,