تجمع آب دور عضله قلب

مایعات مختلفی ممكن است داخل كیسه اطراف قلب جمع شوند. تجمع آب دور عضله قلب اگر كم باشد مشكل چندانی برای فرد ایجاد نمی كند و تنها ممكن است به علت التهاب عضله پری کارد قلب باعث بروز درد تیركشنده ای شود كه با تنفس بدتر می شود اما اگر حجم مایع تجمع پیدا كرده زیاد باشد، از اطراف به قلب فشار وارد می آورد و اجازه نمی دهد خون به داخل آن بیاید. اگر این وضعیت به تدریج و طی زمان طولانی صورت گیرد، ممكن است تنها تنگی نفس برای بیمار ایجاد كند، اما اگر به طور ناگهانی ایجاد شود، برای بیمار به شدت خطرناك می شود و حتی ممكن است به مرگ او منجر شود.

در نظر بگیرید كه مردی دچار چاقوخوردگی در قفسه سینه شود و چاقو به سمت قلب فرو برود. در این حالت ممكن است قلب سوراخ شود و از این سوراخ، خون با فشار زیاد به داخل عضله پریکارد قلب نشت كند. به تدریج حجم خون به قدری زیاد می شود كه فشار زیادی به قلب وارد می كند و قلب، دیگر به طور عادی كار نمی كند. تنها راه حل در این وضعیت این است كه هر چه سریع تر مایعات از داخل عضله پری کارد قلب تخلیه شود. گاهی پزشك مجبور می شود از جدار قفسه سینه سوزنی وارد كند كه هر چه سریع تر خون را از كیسه تخلیه كند. این ماجرا ممكن است به دنبال سكته های قلبی نیز رخ دهد؛ چرا كه به دنبال سكته قلبی، جدار قلب ممكن است به قدری نازك شود كه طی انقباضات به طور ناگهانی پاره با سوراخ شود اما به طور كلی بروز این حالت اتفاق نادری است.

علاوه بر خون، مایعات دیگری هم ممكن است در عضله پریکارد قلب تجمع پیدا كنند و دردسرساز شوند. به طور مثال گاهی حجم چرك ناشی از عفونت به قدری زیاد می شود كه برای بیمار علامت ایجاد می كند. در التهابات دیگر هم ممكن است به دنبال نارسایی كلیوی، تب روماتیسمی، بیماری هایی نظیر لوپوس یا عفونت های ویروسی مایعی نه چندان غلیظ درون این حفره جمع شود. عفونت های قارچی هم گاهی می توانند باعث التهاب كیسه پری كارد قلب شوند. متاسفانه درمان این عفونت ها و نیز عفونت های سلی ممكن است بسیار طولانی باشد.

نكته مهم درباره التهاب و تجمع مایع دور عضله پریكارد قلب، درمان سریع و به موقع است. اگر این التهابات به موقع تشخیص داده نشوند و تحت درمان مناسب قرار نگیرند، مزمن شده و باعث می شوند كیسه پری كارد ضخیم شود. افزایش ضخامت و چسبندگی عضله پریكارد هم گاهی باعث نارسایی قلبی و فشار بیش از حد روی قلب می شود. در این موارد تنها راه حل این است كه قفسه سینه بیمار طی جراحی باز شود و كل كیسه اطراف قلب را بردارند تا قلب بتواند به راحتی و بدون مزاحمت از طرف پری كارد باز و بسته شود.

تشخیص تجمع آب دور قلب ناشی از التهاب عضله پریکارد

برای تشخیص تجمع آب دور قلب ناشی از التهاب عضله پریکارد ، شناسایی علل احتمالی و مشخص کردن سیر درمان، یک دسته آزمون انجام می شود برای انجام بعضی بررسی ها، پزشک بیمار را به کاردیولوژیست ارجاع می دهد.

  • پزشک ابتدا یک معاینه طبی انجام خواهد داد. به خصوص ، پزشک با گوشی خود صدای قلب را خواهد شنید. در صورتی که پریکارد ملتهب باشد، صدایی بلند و به صورت خش خش موسوم به مالش سایش یا فریکشن راب friction rub شنیده خواهد شد. در صورتی که میزان مایع جمع شده زیاد باشد، ممکن است ضربان قلب خفه بوده یا از دور شنیده شود.
  • یکی از آزمون هایی که بیشتر مورد استفاده است و برای تشخیص التهاب عضله پریکارد قلب به کار می رود اکوکاردیو گرام echocardiogram است. در اکوکاردیوگرام از امواج صوت برای تهیه تصاویر زمان واقعی قلب استفاده می شود. با این رویه، کاردیولوژیست می تواند وسعت التهاب عضله پریکارد قلب را بر اساس مقدار فضای موجود میان دولایه پریکاردببیند. با اکوکاردیوگرام کاهش یافتن عملکرد قلب به علت فشار روی قلب (تامپوناد) نیز قابل مشاهده است. کاردیولوژیست می تواند روی هم افتادن یک یا چند اتاق قلب و نحوه کارآئی قلب در پمپ کردن خون را ببیند. دو نوع اکوکاردیوگرام وجود دارد:

اکوکاردیوگرام از راه سینه. در این دستگاه transthoracic echocardiogram از وسیله‌ای (ترانسدیوسر) استفاده می شود که بالای جدار قفسه سینه روی قلب قرار می‌گیرد.
اکوکاردیوگرام از راه مری. در این نوع اکوکاردیوگرام transesophagal echocadiogram از ترانسدیوسر ظریفی استفاده می‌شود که روی یک لوله سوار شده و این لوله را وارد بخشی از لوله گوارش می کنند که حلق را به معده متصل می‌کند (مری). از آنجا که مری درست نزدیک قلب قرار گرفته است، با قرار دادن ترانسدیوسر نزدیک این محل می توان تصویر مشروحی از قلب به دست آورد.

  • در الکترو کاردیوگرام که ECG یا EKG هم نامیده می شود پیام های الکتریکی ضمن بیرون آمدن از قلب ثبت می شوند. کاردیولوژیست در این نوار به جستجوی الگوهایی می پردازد که حدس تامپوناد را فراهم می آورند.
  • در رادیوگرافی قفسه سینه می توان بزرگ شدن سایه قلب را در صورتی مشاهده کرد که مقدار مایع درون پریکارد زیاد باشد.
  • اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) و تصویر سازی تشدید مغناطیسی (MRI) از جمله تکنولوژی های تصویر سازی برای تشخیص آب آوردن آبشامه قلب به شمار می روند ولی معمولاَ برای جستجوی تجمع آب دور قلب ناشی از التهاب عضله پریکارد مورد استفاده نیستند. اما وقتی از این آزمون ها به علل دیگر استفاده می شود، ممکن است التهاب عضله پریکارد قلب نیز تشخیص داده شود.

برای آشنایی با  " درمان التهاب عضله قلب " بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: آفتاب. پهنک

theme