هوموسیستئین چیست؟

هوموسیستئین یك اسید آمینه كوچك حاوی سولفور است كه از اسید آمینه متیونین سنتز میشود كه جهت متابولیزه شدن نیاز به  ویتامین های خاصی مانند B12 و B6 و فولات دارند .

سطح طبیعی هموسیستئین

هوموسیستئین در زنان      mmol/lit 5 – 10

هوموسیستئین در مردان    mmol/lit  6 _ 12

تاثیر هموسیستئین بر روی شریان ها

هوموسیستئین به طرق مختلف بر روی عروق اثر می گذارد :

1- هوموسیستئین با تولید پراكسید و سوپر اكسید هیدروژن به لایه داخلی شریان ها آسیب می رساند .

2- فرم فعال آن به نام تیو لاكتان هوموسیستئین در تجمع پلاكتی موثر است .

3- هوموسیستئین با تغییر میزان فاكتورهای انعقادی تشكیل لخته را آسان میكند .

4- هوموسیستئین باجلوگیری از گشاد شدن شریان های كوچك باعث مستعد شدن آنها به انسداد می شود .

علل افزایش هوموسیستئین

عوامل مختلفی در افزایش سطح هوموسیستئین خون موثر هستند :

1- بیشترین سطح هوموسیستئین در افرادی كه اختلال ژنتیكی نادر دارند و یا دچار كمبود شدید B12 هستند دیده میشود.

2-  معمولی ترین علت افزایش متوسط سطح هوموسیستئین در جوامع غربی كمبود فولات است .

3- سن عاملی در افزایش هوموسیستئین می باشد .

4- فاكتورهای مربوط به شیوه زندگی : مصرف بیش از 6فنجان قهوه در طول روز،مصرف غذاهای حاوی حجم زیاد متیونین مثل گوشت قرمز و كم مصرف كردن غذاهای سرشار از ویتامین B و سبزیجات برگ سبز باعث افزایش هوموسیستئین می گردد.

5- تاثیر عوامل و تداخلات داروئی : كلوفیبرات جهت درمان كلسترول بالا ، متفورمین جهت درمان دیابت ، داروهای ضد تشنج و صرع ، لوودوپا جهت كنترل پاركینسون ، متوتروكسات جهت درمان سرطان ، آرتریت و لوپوس

اثرات هموسیستئین در بدن

1- سكتۀ مغزی : تاثیر هوموسیستئین بر روی عروق مغز نظیر عروق قلبی است .

2- بیماری قلبی : هوموسیستئین همراه با كلسترول و LDL باعث ایجاد پلاك در دیوارۀ عروق و افزایش احتمال سكتۀ قلبی میگردد .

3- بیماری كبدی : سطح بالای هوموسیستئین و سطح پائین آنزیم S-AME (آنزیم شركت كننده در سیكل متیونین ) با مسمومیت كبدی و سیروز ارتباط دارد و در آسیب كبدی منجر به

افزایش هوموسیستئین باعث تشكیل لخته و فیبرین و عوارض عروقی میشود.

4- بیماری كلیوی : كلیه عمل فیلتره كردن ، بازجذب و متابولیزه نمودن اسید آمینه حامل هوموسیستئین را انجام میدهد به همین دلیل در نارسائی كلیه سطح هوموسیستئین بالا میرود .

5- بیماری تیروئیدی : در هیپوتیروئیدی سطح هوموسیستئین بالا میرود .

6- آلزایمر : بیماران مبتلا به آلزایمر سطح هوموسیستئین خون بالائی دارند .

7- افسردگی : در بیماران افسرده به علت سطح اسید فولیك پائین سطح هوموسیستئین بالاست .

توجه : هر 3mmol/lit افزایش هوموسیستئین خطر حملات قلبی را افزایش میدهد ، لذا بهتر است در صورت هوموسیستئین بالای 12 درمان بصورت سریع شروع شود .

هوموسیستئین و بیماری قلبی

آزمایش ها ، تحقیقات به عمل آمده و تعیین مقدار هوموسیستئین خون شواهدی دال بر مرتبط بودن هوموسیستئین خون با بیماری قلبی وجود دارد. هوموسیستئین خون محصول تجزیه ی پروتئین است و در خون یافت می شود و مقدار هوموسیستئین در خون افراد مبتلا به بیماری قلبی یا انسداد شرایین افزایش نشان می دهد. در افراد سالم مقدار هوموسیستئین خون در اثر وجود سه نوع ویتامین B، یعنی فولات، ویتامین B6 و B12،  در حد پایین نگه داشته می شوند. در صورتی که این ویتامین ها در دسترس نباشند، مقدار هوموسیستئین خون افزایش می یابد. در حال حاضر ثابت نشده که بالا بودن مقدار هوموسیستئین خون ، عامل خطر بروز بیماری عروقی قلب باشد، اما بعضی پزشکان به بیماران خود مصرف سه نوع ویتامین B مذکور را توصیه می کنند. انجام آزمایش هوموسیستئین خون گران قیمت است و به این دلیل در همه بیماران آزمایش هوموسیستئین خون درخواست نمی شود. توافق عمومی درباره مقادیر طبیعی و بالای هوموسیستئین خون در میان پژوهشگران وجود ندارد. اما مقدار هوموسیستئین خون بیشتر از 16 میکرومول در لیتر، بر طبق نظر دکتر پل جاکز، مدیر گروه اپیدمیولوژی مرکز تحقیقات تغذیه ای انسان، بالا تلقی شده است.

بیماریهای قلبی هنوز علت بسیاری از مرگ و میرها می باشد . اگرچه كلسترول را بعنوان مهمترین عامل خطر ساز این بیماری ها می شناسند ولی در 80درصد افراد مبتلا به بیماریهای قلبی میزان كلسترول طبیعی می باشد .

عوامل خطر ساز بیماریهای قلبی شامل سه گروه عمده می باشد :

1- عوامل مستقل نظیر : سن ، مصرف دخانیات ، فشار خون بالا ...

2- عوامل مربوط به شیوه زندگی نظیر : تغذیه چاقی بی تحركی

3- عوامل خطرآفرین جدید نظیر هوموسیستئین : a لیپوپروتئین هموسیستئین فاكتورهای انعقادی و برخی از آپولیپوپروتئین ها.

 پیشگیری از افزایش هوموسیستئین

برای پیشگیری از افزایش هوموسیستئین سازمان غذا و دارو در آمریكا (FDA) مردم را به مصرف اسید فولیك ، غلات ، میوه و سبزیجات و انجام ورزش تشویق كرد .

نكته :

اسید فولیك نوعی از ویتامین B می باشد كه در حبوبات خشك ، آب پرتقال ، سبزیجات دارای برگ های بزرگ و سبز مانند اسفناج و كلم بروكلی ، دانه های ذرت غنی شده ، آووكادو ، جگر و بادام زمینی به وفور یافت میشود و به کنترل سطح هوموسیستئین کمک می کند .

با این وجود بیشترین جذب اسید فولیك از طریق مكمل های غذائی است و جذب از طریق مواد غذائی بسیار كم است .

بهتر است قبل از مصرف مقادیر زیاد مكمل های ویتامین B با پزشك خود مشورت كنید.

برای مطالعه " درمان بیماری قلبی با ورزش " کلیک کنید .

منبع: کتاب چربی خون

theme