تصویربرداری قلب

تصویربرداری قلب - تالیوم اسكن

تالیوم اسكن قلب (thallium scan) و کاردیولیت اسکن (cardiolite scan) تصویربرداری قلب هستند که چگونگی جریان خون به بخش های مختلف عضله قلب را نشان می دهند. این آزمایش ها و تصویربرداری قلب از جمله انواع بررسی های پرفیوژن (عبور مایع) هسته ای هستند و معمولاً همراه با تست ورزش (تست استرس) به منظور تشخیص بیماری عروق کرونر قلب انجام می شوند. تالیوم اسكن قلب (TI) عنصر شیمیایی فیزی نرم و به رنگ سفید متمایل به آبی به عدد اتمی 81 است که ویژگی های شیمیایی غیر فلزی دارد. جرم اتمی این عنصور 38/204 است. ایزوتوپ 201 تالیوم اسكن قلب ، رادیواکتیو است و متلاشی شدن آن با تابش پرتو گاما همراه است. این ایزوتوپ تالیوم اسكن قلب به عنوان کمک تشخیصی به شکل تالوس کلراید (TI201) به کار می رود، یعنی با تزریق وریدی ایزوتوپ مزبور می توان برای بیماری های عضله قلب، پاراتیروئید و یا بیماری سرطانی استفاده کرد.

تصویربرداری قلب - کاردیولیت

کاردیولیت نام تجاری کیت تکنسیوم TC99m سستامیبی است. سستامیبی (sestamibi) نوعی رادیودارو است که در تصویربرداری پزشکی هسته ای قلب به کار می رود و رادیوایزوتوپ متصل به مولکول سستامیبی، تکنسیوم 99m است که در مجموع 99m TC-sestamibi (یا TC 99m MIBI) را تشکیل می دهند.

مورد استفاده اصلی این رادیو دارو، تصویربرداری قلب (میوکارد) است و نیز در بررسی پرکاری پاراتیروئید تحت هدایت رادیولوژیک و پیگیری بدخیمی های احتمالی پستان به کار می رود. هنگامی که تکنسیوم- 99m سستامیبی که نوعی کاتیون لیپوفیلیک است به داخل ورید تزریق می شود، به طور متناسب با جریان خون عضله قلب در این عضله انتشار پیدا می کند و بر خلاف تالیوم 201 دوباره تحت انتشار قابل ملاحظه قرار نمی گیرد. از تصویربرداری قلب با توموگرافی کامپیوتری گسیل فوتون منفر (SPECT) با استفاده از دوربین پرتو گاما برای تشخیص پرتوهای گاما گسیل شده در اثر متلاشی شدن تکنسیوم -99m سستامیبی استفاده می شود. آزمایش تصویربرداری قلب در دو مرحله انجام می شود. در مرحله اول تصویربرداری قلب ، TC 99m MIBI در وضعیت استراحت به بیمار تزریق و از عضله قلب تصویربرداری می شود. در مرحله دوم تصویربرداری قلب ، در هنگام حداکثر استرس، تزریق ماده مزبور صورت می گیرد و تصویربرداری قلب به عمل می آید و دو تصویر با هم مقایسه می شوند تا نواحی مبتلا به انفارکتوس عضله قلب مورد شناسایی قرار گیرند. تصویربرداری قلب با استفاده از تالیوم یا کاردیولیت به مقدار زیادی دقت تست استرس (تست ورزش) را برای تشخیص بیماری عروق کرونر قلب افزایش می دهد. این تست ها بسیار بی خطر هستند و میزان اشعه مورد استفاده در آنها با خطر بسیار کمی همراه است. تست استرس دارویی (با تکنسیوم -99m سستامیبی یا با تالیوم) باید فقط به وسیله ی پزشک متخصص انجام شود. کاردیولیت به ندرت موجب واکنش های آلرژیک شدید می شود و شایع ترین عارضه این تصویربرداری قلب سردرد، درد قفسه سینه/ آنژین صدری، تهوع و احساس طعم یا بوی غیر طبیعی است.

تصویربرداری قلب - اكوكاردیوگرافی

شاید ارزان‌ قیمت‌ترین روش تصویربرداری قلب و عروق اكوكاردیوگرافیباشد كه اغلب در دسترس است اما علی‌رغم هزینه كمتر آن نسبت به روش‌های دیگر اطلاعات بسیار با ارزش و مهمی را در اختیار متخصص قلب و عروق قرار می‌دهد، اطلاعاتی كه شاید با هیچ روش دیگری دست یافتنی نباشند. یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های این روش تصویربرداری قلب یا همان اكو در اصطلاح عامه، قابلیت بررسی دریچه‌هاست، در حالی كه دریچه‌ها در روش‌هایی مثل آنژیوگرافی یا اسكن قلب دیده نمی‌شوند. از طرف دیگر اكوكاردیوگرافی و تصویربرداری قلب می‌تواند اطلاعاتی درباره عروق بزرگ و مجاور قلب مثل ابتدای عروق ریوی و آئورت برای متخصص فراهم كند اما نباید انتظار داشت كه اكو همه مسائل را به‌طور شفاف بررسی كند و تمام اطلاعات لازم را در اختیار متخصص قرار دهد. این روش تصویربرداری قلب هم با محدودیت‌های خاص مواجه است. به‌طور مثال اكو توانایی بررسی عروق قلب را ندارد و بنابراین از روی اكوكاردیوگرافی نمی‌توان درباره باز یا بسته بودن یا تنگ‌شدن عروق كرونر قلب اظهارنظر قطعی كرد. البته در سال‌های اخیر تجویز داروهایی مثل دوبوتامین را به این روش تصویربرداری قلب ،اكوكاردیوگرافی اضافه كرده‌اند كه بتوانند تا حدودی این مشكل را برطرف كنند. تصویربرداری قلببا  اكوكاردیوگرافی این توانایی را دارد كه حركات و انقباضات دیواره‌های قلب را بررسی كند و به تصویر بكشد. به‌دنبال تزریق داروی دوبوتافین به‌طور معمول باید قدرت انقباض دیواره‌های مختلف افزایش پیدا كند. اگر پس از تزریق دارو در بخشی از قلب چنین تاثیری ایجاد نشد، استنباط می‌شود كه آن منطقه دچار سكته قلبی شده یا عروق آن ناحیه به قدری تنگ است كه مواد و اكسیژن لازم را برای افزایش قدرت انقباض در اختیار آن ناحیه قرار نمی‌دهد. یعنی به‌طور غیرمستقیم از روی حركات دیواره‌های قلب به وضعیت عروق پی‌می‌برند. اما به هر حال این یافته‌ها قطعی نیستند و معمولا برای بررسی وضعیت عروق قلب به تصویربرداری قلب با روش های دیگری نظیر آنژیوگرافی یا اسكن قلب نیاز پیدا می‌شود.

مزیت بسیار مهم تصویربرداری قلب با اكوكاردیوگرافی این است كه چون از امواج صوتی استفاده می‌كند، اشعه‌ای به بدن تابیده نمی‌شود و حتی خانم‌های باردار می‌توانند اكوكاردیوگرافی انجام بدهند.

برای مطالعه " نحوه انجام اسکن هسته ای قلب " کلیک کنید .

منبع : راهنمای پزشکی خانواده - سکته قلبی و انواع بیماریهای قلب و عروق

theme